Die Presseschau DLF 15.06.2025
Đỗ Kim Thêm tuyển dịch
Cuộc không kích của Iran tại Tel Aviv, Foto ngày 13.6, Leo Correa / AP / dpa
Báo chí quốc tế hôm Chủ nhật thảo luận về tình trạng leo thang chiến tranh Iran và Israel. Tổ chức nhân quyền Human Rights Activists ước tính trong các cuộc tấn công của Israel tại Iran cho đến nay có ít nhất 406 người thiệt mạng và 654 người bị thương. Nhưng chính phủ Iran cho biết, ít nhất 128 người đã thiệt mạng và 900 người khác bị thương. Nguồn tin sơ khởi tại Israel cho biết, có ít nhất 13 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Iran, trong số đó có một số trẻ em và khoảng 370 người bị thương. Nhiều thành phố ven biển Tel Aviv cũng như Jerusalem và Bat Jam có nhiều tòa nhà thiệt hại nặng bị trúng đạn. Những con số này hiện nay không thể được kiểm chứng và còn thay đổi vì cả hai phía tiếp tục các cuộc không kích nhau. Sau đây là phần tuyển dịch các bình luận chính:
Tờ FRANKFURTER ALLGEMEINE SONNTAGSZEITUNG nhận định:
„Một số người lắc đầu trước việc Israel tiến hành cuộc chiến ở Dải Gaza có thể coi các cuộc tấn công ào ạt vào các cơ sở hạt nhân và giới lãnh đạo quân sự của Iran là bằng chứng nữa về phương cách đối đầu và không mục đích của chính phủ Netanyahu. Nhưng nỗ lực của Israel nhằm phá hủy việc tinh luyện uranium đang diễn ra của Iran bằng bom có một chủ điềm hợp lý. Tuyên bố của Netanyahu rằng ông đang phản ứng với một „mối đe dọa rõ ràng và gay gắt đối với sự sống còn của Israel“ không thể bị bác bỏ. Chế độ Iran có thể có vũ khí hạt nhân có thể hủy diệt hàng loạt trong một thời gian ngắn, điều này khiến chính phủ ở Jerusalem lo lắng. Mối nguy hiểm mà giới lãnh đạo tin thần cuồng tín của Cộng hòa Hồi giáo có thể thực hiện được mối đe dọa lặp đi lặp lại của họ ngay khi họ có thể làm như vậy dường như quá thực tế: sự hủy diệt Israel. Việc Netanyahu từ chối lời khuyên của Mỹ về việc kiềm chế tấn công cho thấy mức độ nghi ngờ đã lan rộng trong chính phủ Israel. Israel ngày càng thấy mình đơn độc trong cuộc chiến chống lại kẻ thù của Israel
Tờ WELT AM SONNTAG bình luận:
„Khi một xã hội không còn có thể hoặc không muốn phân biệt giữa thiện và ác, giữa nạn nhân và thủ phạm, nó sẽ bỏ cuộc. Thực tế là Iran là lực lượng toàn trị hung hăng và nguy hiểm nhất trong thời đại của chúng ta, muốn làm suy yếu và phá hủy xã hội tự do, dân chủ và nhân quyền với sự hỗ trợ của Nga và Trung Quốc, không thể phủ nhận bởi bất kỳ ai cùng giác quan của họ. Ở Iran, phụ nữ bị áp bức và lạm dụng một cách có hệ thống. Người đồng tính luyến ái bị sát hại. Những người bất đồng chính kiến bị bỏ tù và tra tấn. Ở Tehran, sự lạm dụng hoài nghi đối với dân thường ở Gaza như lá chắn con người cũng được hình thành và tài trợ một cách lạnh lùng. Mục tiêu đầu tiên của các giáo sĩ Hồi giáo ở Tehran là – theo học thuyết chính thức của nhà nước – làm tuyệt chủng nhà nước Israel. Ayatollah Khamenei đã mô tả Israel là một „căn bệnh ung thư“. Trên các đường phố Tehran, việc đếm ngược đồng hồ về „sự hủy diệt Israel“ được hân hoan tổ chức. Tuy nhiên, Israel chỉ là mục tiêu đầu tiên. Ngay sau khi Israel sụp đổ, châu Âu và Mỹ sẽ là tâm điểm. Chủ nghĩa Hồi giáo Sunni và Shiite đã chuẩn bị cho điều này trong nhiều thập niên. Fatwa chống lại Salman Rushdie, 11/9, các cuộc tấn công ở Paris, vương quốc Hồi giáo của IS – mỗi sự kiện đều là một dấu hiệu cảnh báo. Chỉ những người không muốn nhìn thấy các dấu hiệu mới ngạc nhiên ngày hôm nay. Các cuộc tấn công nhắm vào các giá trị, lối sống của chúng ta“.
Tờ BILD AM SONNTAG chia sẽ:
„Nó chắc chắn như lời cầu kinh Amen trong nhà thờ: Ngay sau khi Israel loại bỏ một kẻ khủng bố, cộng đồng quốc tế kêu gọi ‚giảm leo thang‘ và cảnh báo về một ‚đám cháy‘. Đây cũng là trường hợp lần này, với cuộc tấn công của Israel chống lại chế độ Iran. Thoạt nhìn, những yêu cầu nghe giống như những tuyên bố hòa bình hợp lý. Các chính phủ châu Âu nhận định việc này không có ác ý khi họ yêu cầu – đôi khi gần như bất lực một cách cảm động – rằng vụ nổ súng cuối cùng cũng dừng lại. Vấn đề là những người khuyên nhủ cả hai bên đánh đồng như nhau kẻ xâm lược phản bội và nạn nhân bảo vệ. Ở Trung Đông, những lời khuyên như vậy chỉ giúp ích cho những kẻ khủng bố. Chế độ Hồi giáo Iran không chỉ đàn áp người dân của mình mà còn gieo rắc khủng bố và chiến tranh trên khắp Trung Đông“.
Tờ báo DIE PRESSE AM SONNTAG tại Áo lưu ý:
„Chính phủ Israel biện minh cho cuộc tấn công Iran như một ‚cuộc tấn công phủ đầu‘, như một cơ hội cuối cùng để đánh bật bom nguyên tử ra khỏi tay các giáo sĩ Hồi giáo. Điều này sẽ được tranh luận trong một thời gian dài sắp tới. Trong các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ, Iran gần đây đã từ chối từ bỏ hoàn toàn việc tinh luyện uranium, nhưng một cuộc gặp giữa Đặc sứ Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vẫn được dự trù vào ngày Chủ nhật. Cánh cửa ngoại giao vẫn chưa hoàn toàn đóng lại, sau các cuộc tấn công quân sự của Israel, nó đã bị khóa. Các vụ đánh bom sẽ không thuyết phục được nước Cộng hòa Hồi giáo kiêu hãnh nhượng bộ. Ngoài ra, lần này Israel không chỉ pháo kích các cơ sở quân sự và cơ sở hạt nhân, mà còn giết chết lãnh đạo quân sự Iran và các nhà khoa học hạt nhân hàng đầu trong một cuộc tấn công chặt đầu. Giới lãnh đạo độc tài Iran đã phải phản ứng với „lời tuyên chiến“ này nếu không muốn mất mặt. Thủ tướng Israel Netanyahu đang dốc toàn lực như một con bạc. Israel sẽ không thể định hình lại Trung Đông chỉ bằng các biện pháp quân sự. Điều này cũng sẽ đòi hỏi một chiến lược chính trị. Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy điều đó vào lúc này: không phải ở Gaza cũng như trong cuộc chiến chống lại Iran“.
Tờ báo Thổ Nhĩ Kỳ KARAR từ Istanbul nêu lên quan điểm:
„Mục tiêu chính của Israel rõ ràng là chuẩn bị nền tảng cho sự thay đổi chế độ ở Iran. Để thực hiện điều này, Thủ tướng Netanyahu phải kéo dài cuộc chiến và làm sỉ nhục Iran hơn nữa. Ông muốn chứng minh rằng nhà nước Iran thậm chí không thể bảo vệ người dân của mình. Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia vùng Vịnh đã đứng về phía Iran trong tình hình hiện tại, nhưng không ai trong số họ có bất kỳ mong muốn nào tham gia vào cuộc chiến này“.
Tờ báo GÖTEBORGS-POSTEN từ Thuỵ Điển giải thích:
„Một số lượng lớn người Hồi giáo ở Trung Đông không coi Israel là một nhà nước hợp pháp, mà là một loại dự án thuộc địa. Tuy nhiên, hầu hết các quốc gia Ả Rập hiện nay đã chấp nhận rằng Israel là một sự thật gần 80 năm sau khi thành lập. Vẫn chưa thể nói cuộc tấn công của Israel vào Iran sẽ dẫn đến đâu. Nhưng phần lớn người dân Iran từ chối chế độ của họ. Đây là một trong những lý do tại sao các cơ quan tình báo Israel đã có thể làm suy yếu bộ máy nhà nước thành công như vậy. Tuy nhiên, người ta không nên mong đợi quá nhiều từ một sự thay đổi chế độ có thể xảy ra. Ngoài ra, phương Tây đã góp phần vào sự bất ổn của khu vực trong nhiều thập niên: thông qua việc đặt biên giới tùy tiện, thay đổi hỗ trợ từ các bên khác nhau và các can thiệp quân sự“
Tờ NEUE ZÜRCHER ZEITUNG AM SONNTAG từ Thuỵ Sĩ nhìn rộng hơn khi nhận định:
„Ngày mai sẽ đúng mười năm kể từ khi Donald Trump bước xuống Tháp Trump trên thang cuốn vàng xuống sảnh được trang trí bằng đá cẩm thạch và gỗ gụ để tuyên bố ứng cử tổng thống Mỹ. Trump, ông trùm về bất động sản và giới nghệ sĩ giải trí đến từ New York, người không hiểu biết về chính trị, nhưng có bản năng không sai lầm về những gì sẽ phù hợp với khán giả Mỹ. Không giống ai, vị tỷ phú đã nhận ra tâm trạng tiêu cực ở đất nước: sự thất vọng của nhiều gia đình về mức sống giảm, sự không hài lòng của người Mỹ rằng lính Mỹ vẫn đang chiến đấu trong các cuộc chiến tranh nước ngoài và không bao giờ kết thúc, và nỗi sợ hãi rằng Trung Quốc sẽ sớm thay thế Mỹ như một siêu cường và kết thúc kỷ nguyên xuất sắc của Mỹ. Trump nhìn thấy sự yếu kém của Hoa Kỳ, và ông hứa sẽ làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại. Và bây giờ – mười năm sau? Cuộc chiến Ukraine đang diễn ra sôi nổi, Tổng thống Nga Putin không coi trọng Trump, Gaza vẫn là địa ngục, và Israel hiện đang trên bờ vực lôi kéo người Mỹ vào một cuộc chiến lớn, cực kỳ nguy hiểm với Iran. Còn lời hứa của Trump về việc ngừng tham gia vào các cuộc chiến tranh bất tận ở Trung Đông thì sao? Trump có lẽ chỉ mới nhận ra rằng ông ấy không thể là một người đàn ông mạnh mẽ và người kiến tạo hòa bình cùng một lúc“.
Bài liên quan: Mối quan hệ thù địch giữa Iran và Israel: Diễn biến và giải pháp
