Trước chính sách thế giới mới của Trump, Châu Âu phải làm gì?
Euro / topics & Deutschlandfunk
Đỗ Kim Thêm tuyển dịch
Chủ tịch Ủy ban Liên Âu von der Leyen, ảnh Internet
Tổng thống Trump thay đổi chính sách đối ngoại của Mỹ một các h triệt để và ngày càng rõ ràng; do đó, tình trạng an ninh trước đây dường như hiện nay không còn chắc chắn và các chiến lược mới về phòng thủ là tối cần thiết. Không chỉ ở Liên Âu mà các liên minh và các phương sách mới đang xuất hiện. Các phương tiện truyền thông châu Âu đang tranh luận sôi nỗi liệu châu Âu có thể định lại vị thề của mình trong một nền chính trị toàn cầu đang cực kỳ biến động không. Sau đây là phần tuyển dịch các bình luận chính:
Xây dựng liên minh mới
Châu Âu có thể làm rất nhiều điều để đạt được sức mạnh mới, Berlingske, nhật báo tại Đan Mạch, tin tưởng:
„Liên Âu nên tăng cường đàm phán về các hiệp định thương mại tự do với Ấn Độ, Úc và Indonesia, và như cựu Tổng thư ký khối NATO Anders Fogh Rasmussen gần đây đã đề xuất – tìm cách xây dựng một trục các quốc gia ‚chống lại áp lực từ Nga, Trung Quốc và có thể là Mỹ đối với các nước nhỏ hơn‘. … Chúng ta không nên đẩy Mỹ ra xa, nhưng đồng thời tiến gần nhau hơn ở châu Âu và tham gia vào các liên minh mới phục vụ mục tiêu của chúng ta về một trật tự pháp lý quốc tế“.
Hiệu ứng tở ngược cũng áp dụng cho Hoa Kỳ
Hành động của giới lãnh đạo Mỹ có thể kích hoạt cho các tiến trình mà cuối cùng là sẽ gây hại cho chính họ, Spotmedia, một trang mạng tại Rumanien, viết:
„Không ai biết liệu khối NATO có sống còn sau cuộc khủng hoảng do Donald Trump gây ra không. … Ngoài ra, một loại liên minh quân sự mới chắc chắn sẽ được hình thành – giữa các quốc gia châu Âu, Canada, Anh và có thể là Úc và New Zealand, một liên minh chính thức hoặc không chính thức. … Nhiều chiến lược do Trump và Vance tung ra trong Nhà Trắng dẫn đến những phát triển theo hướng bất ngờ thay vì phục vụ những người dàn dựng chúng. Thường thì một phương sách tàn bạo như vậy phản tác dụng đối với những người đã kích hoạt nó và đặt họ vào một tình huống mới mà họ không nghĩ đến trong phút giây.“
Sử dụng đòn bẩy của châu Âu chống lại Moscow
Financial Times, nhật báo Anh, giải thích về cách mà châu Âu có thể tự hỗ trợ Ukraine một cách hiệu quả:
„Trước hết, viện trợ quân sự và tài trợ của châu Âu nên được đẩy nhanh càng sớm càng tốt để củng cố vị thế đàm phán của Ukraine và khả năng ngăn chặn sự xâm lược của Nga trong tương lai. … Các chính phủ châu Âu có ảnh hưởng đến Moscow vì các biện pháp trừng phạt sâu rộng đối với Nga, bởi vì Vladimir Putin muốn dỡ bỏ chúng. Phần lớn khối dự trử ngoại hối bị đóng băng của Nga lên tới khoảng 300 tỷ đô la Mỹ đang nằm ở châu Âu. Mặc dù các nhà lãnh đạo chính trị ở đó cho đến nay đã né tránh việc tịch thu những tài sản này, nhưng ngày càng có nhiều điều để nói về việc tài trợ cho quốc phòng Ukraine“.
Tránh quân sự hóa phi thực tế
Nhà khoa học chính trị Ignacio Sánchez-Cuenca viết trên El País, nhật báo Tây Ban Nha, rằng việc tái vũ trang nhanh chóng của châu Âu là sai:
„Dù chúng ta có thể từ chối Trump đến đâu, thực tế là vẫn có cơ hội để cuối cùng chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine. Theo quan điểm của tôi, sẽ là một sai lầm lớn nếu Liên Âu tham gia vào việc quân sự hoá phi thực tế ngay bây giờ và cố gắng xây dựng một siêu cường quân sự theo quan điểm của chính quyền Mỹ hiện tại và tình hình quốc tế chưa từng có. Thay vào đó, mục tiêu phải là thuyết phục Mỹ rằng Liên Âu là cần thiết trong các cuộc đàm phán bằng cách dấn thân mạnh mẽ vì nềnhòa bình công chính nhất có thể và hỗ trợ tái thiết cho Ukraine bằng mọi cách có thể“.
Liên Âu tự làm cho mình trở nên lỗi thời
Chuyên gia về địa chính trị Lucio Caracciolo đưa ra một nhận định khắc nghiệt về Liên Âu trong La Repubblica, một nhật báo Ý:
„Liên Âu đã chết não. Trong thời gian thử thách của chiến tranh, Liên Âu đã chứng minh là không có khả năng giải quyết xung đột. Trong ba năm chiến tranh ở Ukraine, Liên Âu đã không thể đưa ra đề xuất dù chỉ là nhỏ nhất để chấm dứt cuộc xung đột. Ra đời dưới cái bóng của khốî NATO, trong hòa bình và vì hòa bình, với tư cách là cánh tay kinh tế của hệ thống châu Âu-Đại Tây Dương do Hoa Kỳ thúc đẩy, giờ đây Liên Âu đã được chứng minh là lỗi thời. Cũng giống như khối NATO, sự sụp đổ của khối đã được Macron dự đoán trước với tầm nhìn xa đáng chú ý vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump“.
Tờ báo Thụy Điển EXPRESSEN bình luận về kế hoạch của Chủ tịch Ủy ban Liên Âu von der Leyen nhằm tăng chi tiêu quốc phòng lên tổng cộng khoảng 800 tỷ euro:
„Trong số những thứ khác, họ muốn kích hoạt một điều khoản cho phép các quốc gia thành viên có thâm hụt ngân sách cao hơn. Thật không may, điều này là cần thiết. Nhưng Ukraine cũng cần nhiều tiền hơn. Tại đây, Liên Âu nên sử dụng các khoản tiền của Nga mà các nước G7 đã đóng băng sau khi cuộc xâm lược bắt đầu vào tháng 2/2022. Con số này lên tới tổng cộng 300 tỷ euro. Chỉ riêng Liên Âu đang nhận được hơn 200 tỷ euro từ ngân hàng trung ương Nga. Cho đến nay, Pháp và Đức đã từ chối đề xuất sử dụng các quỹ này để có lợi cho Ukraine, với lý do các vấn đề pháp lý, và Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã cảnh báo về việc mất uy tín của mình. Những lập luận này ngày càng mỏng manh“.
Tờ báo Tây Ban Nha EL PAIS từ Madrid khẳng định:
„Ngoài tất cả các số liệu, kế hoạch của Ủy ban chứa đựng nhiều yếu tố tích cực khác nhau. Các mục tiêu bao gồm mua sắm chung, ví dụ như phòng không và phòng thủ tên lửa hoặc trong các lĩnh vực như pháo binh và tác chiến điện tử. Nó cũng lần đầu tiên đề xuất phân bổ trái phiếu chung để tài trợ cho chi tiêu vũ khí, và điều này có thể mở đường cho đầu tư hơn nữa. Đây là một tín hiệu quan trọng trước hội nghị thượng đỉnh Liên Âu vào ngày mai, nơi phải đưa ra một phản ứng thuyết phục“,
Tờ LOPINION của Pháp kỳ vọng:
„Các biện pháp nhà nước và an ninh sẽ nuốt trọn tài chính công của chúng ta và đòi hỏi những quyết định khó khăn. Như thường lệ, phản xạ đầu tiên của các chính trị gia sẽ là thuế – với nguy cơ làm nản lòng những người tạo ra sự thịnh vượng và kiềm chế chính điều mà „nền kinh tế chiến tranh“ cần nhất: tăng trưởng. Một kỷ nguyên mới – và một thách thức mới: điều chỉnh ngân sách và chi tiêu xã hội cho phù hợp với các yêu cầu quân sự.“
Phóng viên Thụy Sĩ TAGES-ANZEIGER từ Zurich chỉ ra Hungary, quốc gia thành viên duy nhất của Liên Âu bỏ phiếu theo Nga và Mỹ và chống lại nghị quyết của Liên Hiệp Quốc về Ukraine:
„Bất chấp tất cả những khó khăn về pháp lý và hình thức, Liên Âu và khối NATO phải tìm đường lối chỉ cho Viktor Orban cánh cửa – tương tự như những gì Trump đã làm với Zelensky. Điều này sẽ không làm giảm đi dự án thống nhất châu Âu. Nếu không có những người suy nghĩ tráqi chiều như Orban, châu Âu sẽ có được sức mạnh. Và chỉ có sức mạnh, đặc biệt là sức mạnh quân sự, mới gây ấn tượng với những kẻ bắt nạt ở Washington và Moscow“
Tờ báo Ba Lan GAZETA WYBORCZA từ Warsaw nhận định:
„Liên Âu có những vấn đề trọng đại trong việc đưa ra quyết định một cách hiệu quả. Trong những năm gần đây, các quốc gia như Hungary và Slovakia đã trì hoãn việc thông qua các gói viện trợ tiếp theo cho Ukraine cũng như các biện pháp trừng phạt chống lại Nga. Thật khó để tưởng tượng rằng các chính trị gia như Orbán hay Fico sẽ đồng ý với các biện pháp để thành lập một quân đội châu Âu có nhiệm vụ bảo vệ hòa bình ở Ukraine. Giới lãnh đạo chính trị dựa vào các thỏa thuận với Moscow và kháng cự Brussels sẽ không làm bất cứ điều gì có thể thực sự đe dọa vị thế của Nga. Vì lý do này, quyền tự chủ quốc phòng của châu Âu nên được phát triển độc lập với các thể chế của Liên Âu và chỉ trong số những quốc gia bị thuyết phục về biện pháp này“.
Quốc phòng LIên Âu: Kế hoạch tỷ đô đạt được điều gì?
LIên Âu muốn tăng cường khả năng quốc phòng: Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen đã trình bày một „Kế hoạch tái vũ trang châu Âu“ vào thứ Ba, nhằm huy động tới 800 tỷ euro. Gói này bao gồm việc nới lỏng các quy tắc nợ và ưu đãi tín dụng cho các khoản đầu tư vào quốc phòng. Các nhà bình luận tranh luận về sáng kiến này hợp lý như thế nào.
Sẽ không thể hoạt động nếu không có trách nhiệm liên đới về nợ
Tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung chỉ trích là thông báo của Von der Leyen là tô điểm cốt làm vặn tréo sự thật:
„Bà ấy hy vọng phần lớn – 650 tỷ euro trong bốn năm – là đến từ các quốc gia thành viên. Nó dựa trên giả định rằng trong tương lai, họ sẽ chi trung bình 1,5 điểm phần trăm của sản lượng kinh tế cho quốc phòng mỗi năm so với trước đây và sẽ được miễn trừ khỏi luật ngân sách của Liên Âu. Đó là một giả định táo bạo. Nhiều quốc gia thành viên không muốn tăng vũ khí của họ với số lượng tương ứng, những quốc gia khác không thể làm như vậy. … Do đó, các khoản nợ chung mới chắc chắn không thể giải quyết„.
Rzeczpospolita hoài nghi về tác động của các khoản tiền bổ sung trong bốn năm tới bằng cách nới lỏng các quy tắc nợ:
„Von der Leyen đưa ra sáng kiến được trình bày ở mức 800 tỷ euro. Điều đó nghe có vẻ ấn tượng, nhưng những biện pháp này thực tế như thế nào? Phần lớn đến từ thông báo rằng bằng cách trừ chi tiêu vũ khí khỏi tính toán thâm hụt ngân sách cho phép, chi tiêu trên toàn Liên Âu có thể tăng trung bình 1,5 điểm phần trăm GDP trong bốn năm. Con số đó lên tới 600 tỷ euro. Nhưng liệu Nga có cho người châu Âu bốn năm này để đổi lại? Và liệu các quốc gia thành viên có thực sự nắm bắt cơ hội và huy động các khoản tiền nói trên?“
Tăng hiệu quả song song với dòng tiền
Nhà khoa học chính trị Ramūnas Vilpišauskas cho là:
„Do đó, các nước châu Âu sẽ phải gánh thêm nợ – và nếu một liên minh sẳn sàng được hình thành, thậm chí có thể cùng nhau. Nhưng việc tài trợ mạnh mẽ hơn cho quốc phòng chỉ là bước đầu tiên. Đồng thời, sự phân mảnh của ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu phải được giảm bớt, tăng năng lực và mua sắm công phải tổ chức có hiệu quả hơn. Đây hiện là cách quan trọng nhất để châu Âu không chỉ tăng cường an ninh mà còn thuyết phục Mỹ quan tâm nhiều hơn đến lợi ích và ý kiến của các đồng minh“.
Mối đe dọa của Nga phải chịu trách nhiệm về một số điều đáng ngờ, nhà báo Isaac Rosa bình luận trên trang mạng eldiario.es:
„Trên thực tế, người ta sẽ nghĩ rằng Nga sẽ không mong muốn những cuộc phiêu lưu mới sau ba năm chiến tranh không thắng và cực kỳ tốn kém với Ukraine. … Tuy nhiên, chúng ta đã đưa ra lập luận cũ „Nga phải chịu trách nhiệm“ và bóng ma của Putin từ nay sẽ đóng vai trò như một lời biện minh cho tất cả mọi thứ: tăng chi tiêu quân sự? Putin! Cắt giảm công chi để cho quốc phòng nhiều hơn? Putin! Tái thi hành luật nghĩa vụ quân sự? Putin! Mọi thứ họ đề xuất với lập luận của Putin sẽ được thực hiện. Bao gồm cả việc mua một phần lớn vũ khí từ Hoa Kỳ, ở tất cả các nơi.“
