Mỹ đình chỉ quân viện cho Ukraine, áp thuế đối với Canada và Mexico và vai trò của Châu Âu
Đỗ Kim Thêm dịch
Ảnh: Consolidated News Photos / Samuel Corum
Hôm nay, báo chí quốc tế bàn về việc Mỹ đình chỉ quân viện cho Ukraine, áp thuế đối với Canada và Mexico và vai trò của Châu Âu. Sau đây là các quan điểm chính:
Tờ NEW YORK TIMES cho rằng quyết định đình chỉ quân viện sự của Tổng thống Trump làm sự rạn nứt giữa Washington và Kiev càng nghiêm trọng hơn:
„Người hưởng lợi trực tiếp nhất là Tổng thống Nga Putin. Nếu việc dừng giao hàng tiếp tục, Putin có thể sử dụng thời gian để chiếm được nhiều đất hơn. Putin cũng có thể quyết định không tham gia vào bất kỳ cuộc đàm phán nào trong thời gian này. Putin cho rằng bất kỳ tranh chấp kéo dài nào giữa Trump và Tổng thống Ukraine Zelensky sẽ chỉ củng cố vị thế của riêng ông“.
XINJINGBAO từ Bắc Kinh nhận định:
„Với việc Mỹ đình chỉ viện trợ quân sự, Trump hiện nay đã đặt Ukraine vào tình trạng bị áp lực nặng nề. Tổng thống Mỹ dường như cực kỳ tức giận vì người đồng cấp Ukraine của ông vẫn không sẵn sàng có thái độ phục tùng Toà Bạch Ốc. Kiev hiện có lựa chọn ký thỏa thuận nguyên liệu thô với Washington để cứu vớt những gì vẫn có thể cứu vớt được“.
WASHINGTON POST là nghi ngờ khi bình luận:
„Việc đình chỉ viện trợ có khả năng gây ra sự phản đối tức thời từ những người ủng hộ cho Ukraine: người châu Âu và đảng viên Dân chủ trong Quốc hội Mỹ. Những người bảo vệ hành động của Trump tin rằng, ông ấy có quyền gây áp lực ngoại giao để chấm dứt cuộc chiến này: nó đã kéo dài ba năm, đã làm bị thương hoặc giết chết hàng trăm nghìn người Ukraine và Nga, và đang khiến Mỹ và châu Âu thiệt hại hàng tỷ đô la. Ukraine phụ thuộc vào Mỹ trong cuộc chiến: xe tăng, trực thăng, tên lửa, pháo, máy bay chiến đấu và xe bọc thép. Ngoài ra, Kyiv phụ thuộc vào sự hỗ trợ của tình báo Mỹ để pháo kích các mục tiêu của Nga“.
SYDNEY MORNING HERALD từ Úc nhìn lại cuộc tranh chấp giữa Trump và Zelensky tại Nhà Trắng và nhận định:
„Chúng ta nên chấp nhận rằng Trump đang hành động như một đại diện của Putin. Trump muốn kết thúc chiến tranh.Đó là điều tốt. Mọi người đều muốn điều đó. Nhưng người ta cũng phải xem xét đề xuất của Trump về một hòa ước. Trước mỗi cuộc trò chuyện với Zelensky, Trump đã quyết định: Thứ nhất, Ukraine phải chấp nhận sự chiếm đóng lâu dài của Nga đối với các vùng lãnh thổ bị chinh phục bất hợp pháp; thứ hai, Ukraine không bao giờ được gia nhập khối NATO. Đây là những yêu cầu của Putin trong một thời gian dài“.
Bình luận gia khách mời của tờ báo Nhật Bản ASAHI SHIMBUN cũng bi quan khi cho biết:
„Thế giới đang phải đối mặt với một kỷ nguyên khủng khiếp khi Mỹ và Nga chia sẻ ‚giá trị‘ của họ và nơi không có công lý cũng như luật pháp. Đây là chủ nghĩa đế quốc, trong đó hai quốc gia gây áp lực lên các nước nhỏ hơn bằng sức mạnh quân sự của họ. Mặt khác, người ta không nên bỏ qua thực tế là vẫn có những tiếng nói chỉ trích về chính sách đối ngoại của Trump ở Mỹ“.
NEUE ZÜRCHER ZEITUNG của Thuỵ Sĩ có quan điểm là:
“Thật không dễ để hiểu những luận điệu thân Nga của Trump là tính toán đàm phán thuần túy – chứ không phải là sự phản bội Ukraine. Nhưng Zelensky và các đồng minh ở châu Âu có lẽ không có lựa chọn nào khác. Điều quan trọng đối với an ninh của Ukraine và châu Âu là Mỹ ở lại càng lâu càng tốt“.
Tờ GUARDIAN của Anh lo ngại về tương lai khi nhấn mạnh rằng:
„Không thể chấp nhận được việc Kiev có thể bị buộc phải ngừng bắn mà không có sự đảm bảo an ninh – trong khi Trump đang ban phước cho sự phân chia lãnh thổ để thưởng cho sự xâm lược giết người của Putin. Một mặt, châu Âu phải xây dựng dựa trên hội nghị thượng đỉnh London thông qua ngoại giao ở Washington. Mặt khác, viện trợ quân sự cũng cần thiết trên quy mô đòi hỏi các quy tắc tài chính linh hoạt hơn ở Brussels và thủ đô. Mục tiêu là để Ukraine có chỗ cho hành động – và có tiếng nói trong việc xác định số phận của chính mình“,
Tờ LES ECHOS của Pháp mong đợi một phản ứng chung từ các nước châu Âu để hỗ trợ Ukraine:
„Không phải bằng cách mày mò các quy tắc thâm hụt. Nhưng nhờ các quốc gia như Đức, những quốc gia có cả phương tiện và cơ hội để đầu tư ồ ạt vào quốc phòng của họ một lần nữa – sau khi do dự quá lâu. Và trên hết, thông qua các công cụ chung của 27 quốc gia thành viên – cho dù thông qua việc huy động các quỹ hiện có hoặc thông qua một trái phiếu châu Âu mới. Đây sẽ là giải pháp phù hợp nhất để tài trợ chi tiêu nhanh chóng và tiết kiệm chi phí“,
KOMMERSANT của Nga phê phán về các kế hoạch của châu Âu, đặc biệt trong việc tập trung vào các cân nhắc về lệnh ngừng bắn trong một tháng:
„Các phản ứng đối với kế hoạch Pháp-Anh cho thấy rằng nó thậm chí sẽ không tìm thấy sự ủng hộ ở phần còn lại của châu Âu, chứ đừng nói đến ở Mỹ. Ngay cả những người ủng hộ Ukraine cũng hoài nghi về khả năng đạt được các mục tiêu đã tuyên bố. Trong khi đó, Washington đang thể hiện việc không sẵn lòng tiến gần hơn đến châu Âu trong cuộc khủng hoảng Ukraine“.
Nhật báo Ba Lan RZECZPOSPOLITA đặt vấn đề:
„Liệu Donald Trump có chứng tỏ mình là cha đẻ của sự thống nhất châu Âu? Rào cản lớn đầu tiên đối với người châu Âu sẽ là liệu họ có thể thực sự trình bày một kế hoạch hòa bình đáng tin cậy cho Ukraine hay không. Vấn đề chủ yếu của kế hoạch là một sứ mệnh quân sự của châu Âu để đảm bảo rằng Putin không phá vỡ các điều kiện hòa bình có thể xảy ra lần này. Tuy nhiên, ngoài Pháp và Anh, chỉ có một số quốc gia quan tâm đến nó“
TORONTO STAR từ Canada bình luận về vấn đề áp đặt thuế quan của Trump:
“Bây giờ đến lượt chúng tôi, thuế quan 25% của Mỹ đối với hàng hóa từ nước này có hiệu lực hôm nay. Hầu hết người Canada đã khó chịu về viễn cảnh của thuế quan – và chúng sẽ còn nhiều hơn nữa nếu chúng gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế của đất nước trong những ngày và tuần tới. Thực tế là thuế quan được đưa ra sau cuộc gặp giữa Trump và Zelensky tại Nhà Trắng cho thấy sự hung hăng mà Trump đang theo đuổi chính sách Nước Mỹ trên hết. Nếu Trump thắng, những người khác phải thua. Đối với một tổng thống liên tục nói về sự tôn trọng, ông ấy không thể hiện nhiều điều đó“.
WALL STREET JOURNAL giải thích các chi tiết về những bình luận của chính mình về chủ đề này:
„Chúng ta đã khiến Trump phẫn nộ khi chúng ta gọi thuế quan là ngu ngốc nhất trong lịch sử. Nhưng chúng ta có thể đã đánh giá thấp. Trump đánh đập bạn bè, không phải kẻ thù. Thuế quan sẽ ảnh hưởng đến mọi giao dịch xuyên biên giới. Nhưng ai biết được Trump sẽ duy trì thuế quan trong bao lâu. Sự trả đũa có thể khiến Trump xem xét lại quyết định của mình sớm hơn Trump ấy nghĩ.“
THE GLOBE AND MAIL từ Canada lo ngại khi cho rằng:
„Nếu Canada nhượng bộ thêm, Trump sẽ nuốt chửng chúng, chỉ muốn nhiều hơn sau đó. Tất nhiên chính phủ Canada phải nói chuyện với tổng thống Mỹ. Nhưng Canada không bao giờ có thể cho rằng sẽ đạt được sự an toàn nếu ký một thỏa thuận với Trump. Canada phải đáp ứng và cố gắng trở nên ít phụ thuộc hơn vào nền kinh tế Hoa Kỳ. Bởi vì mối đe dọa từ Hoa Kỳ không thể được kết thúc bằng đàm phán. Trong mọi trường hợp, chữ ký của tổng thống này không quy định bất cứ điều gì“.
DITHMARSCHER LANDESZEITUNG từ Heide bình luận về sự nhượng bộ của Zelensky sau vụ to tiếng tại toà Bạch Ốc và việc chấm dứt viện trợ của Mỹ:
„Zelensky không có lựa chọn nào khác ngoài việc khiêm tốn đến cây thánh giá chỉ vài giờ sau khi quyết định này được công bố và không chỉ xin lỗi Trump và Vance, mà còn báo hiệu sẵn sàng để ký bất kỳ thỏa thuận nguyên liệu nào với Hoa Kỳ. Trump nhận được đất hiếm của Ukraine, có hòa bình do lệnh của Putin. Và Tây Âu là một vấn đề rất nghiêm trọng. Putin đã đề nghị Mỹ khai thác đất hiếm ở miền bắc nước Nga trước khi xảy ra vụ ồn ào tại Phòng Bầu dục. Điều này nhấn mạnh sự xích lại gần nhau giữa Điện Kremlin và Washington, điều này rất nguy hiểm cho Tây Âu. Thông điệp của Putin gửi cho Trump cũng là một thỏa thuận có nội dung: Putin nhận được phần của mình ở Ukraine và đổi lại Trump nhận được nguyên liệu thô cho nền kinh tế Mỹ. Và châu Âu đã ra ngoài„.
SÜDDEUTSCHE ZEITUNG nhận định về sự rạn nứt hiện tại giữa Trump và Zelensky:
„Chẳng phải nhiệm vụ của Zelensky là giành lại thiện chí của Trump thông qua việc tự hạ nhục và bóp bụng quá mức sao ? Hoặc tốt hơn nữa: từ bỏ chức vụ của mình? Liệu cái sau có thể là một bước thoát khỏi bế tắc? Hiện nay là không. Một giải pháp có vẻ thông minh có thể chỉ đẩy nhanh cuộc khủng hoảng. Đối với tất cả các chất kích thích nam tính trong Phòng Bầu dục, Trump không muốn buộc Ukraine đầu hàng vì ác cảm với Zelensky, mà như một món quà buổi sáng cho Moscow“.
FRANKFURTER ALLGEMEINE ZEITUNG bình luận:
„Trump muốn buộc Ukraine ký hòa ước với Putin, người mà ông ta mắc bẫy, về cơ bản theo các điều kiện của Moscow. Bởi vì ngay khi Trump có thể ngăn chặn viện trợ vũ khí của Mỹ cho Kiev, những người ủng hộ châu Âu không thể cung cấp tên lửa và các loại đạn dược khác do thiếu đủ nguồn cung cấp và năng lực sản xuất. Trong việc tái vũ trang châu Âu, Liên Âu không được tự cho phép những người bạn của Moscow đứng trong hàng ngũ của mình“.
