Đỗ Kim Thêm dịch
Israel và Iran tiếp tục không kích nhau. Donald Trump kêu gọi Iran „đầu hàng vô điều kiện“ – điều này thúc đẩy suy đoán là Mỹ sẽ tham chiến. Theo các thông tin mới nhất cho biết, Washington đang di chuyển lực lượng không quân và hải quân mạnh mẽ về phía Trung Đông. Các nhà bình luận châu Âu đang tranh luận về tầm quan trọng của cuộc xung đột đối với trong và ngoài khu vực. Sau đây là phần tuyển dịch
Phạm vi sử dụng bạo lực thấp hơn
Iltalehti, nhật báo ở Phần Lan, lo ngại rằng cuộc chiến Ukraine hiện nay sẽ chỉ còn là một trong nhiều cuộc xung đột:
„Bằng cách hỗ trợ cho Netanyahu trong việc phá hủy khả năng của quân đội Iran, Trump cũng đang tặng cho Ukraine một món quà bất ngờ. Khả năng của Iran trong việc cung cấp tên lửa và máy bay không người lái cho Nga đang sụp đổ. Nếu chế độ các giáo sĩ độc tài của Iran sụp đổ, Putin sẽ mất đi một đồng minh chính trị. Nhưng không có lý do gì để lạc quan. Trong khi quyền lực ở Trung Đông đang được phân phối lại bằng vũ lực, cuộc chiến xâm lược do Nga tiến hành để tiêu diệt Ukraine đang bắt đầu giống như một cuộc chiến khác trong một thế giới với nhiều cuộc chiến. Phạm vi sử dụng vũ lực gây chết người và không kiểm soát đang giảm xuống trên toàn thế giới“.
Lật đổ các giáo sĩ có thể truyền cảm hứng cho các phe ly khai
Nhật báo Adevärul ở Rumain nhận định là sự sụp đổ của giới lãnh đạo chính trị và quân sự của Iran sẽ tạo ra một khoảng trống quyền lực bùng nổ ở đó:
„Điều này sẽ mở ra một chiếc hộp Pandora phơi bày những điểm yếu của hệ thống Iran và tạo ra các vấn đề an ninh trên khắp Trung Đông và sẽ khuyến khích các phong trào ly khai ở các khu vực biên giới của Iran, nơi các nhóm thiểu số tích cực nhất sinh sống với khát vọng ly khai:người Kurd, Baluchi và người Ả Rập Ahwazi. Khoảng trống quyền lực một phần có thể bị các nhóm ly khai khai thác để tuyển mộ những tân binh, họ sẽ phát động các cuộc tấn công hoặc tăng cường mối quan hệ vớî nước ngoài“.
Thị trường tài chính không bị ảnh hưởng
Corriere del Ticino, một nhật báo viết bằng tiếng Ý phát hành tại Thuỵ Sĩ, ngạc nhiên trước sự tĩnh lặng của thị trường tài chính:
„Ngoại trừ giá vàng tiếp tục tăng, phản ứng ban đầu của thị trường tài chính đối với cuộc chiến giữa Israel và Iran đã tương đối tĩnh lặng và đã trở lại bình thường vào đầu tuần này. Thực ra, mọi người dường như cho rằng nó sẽ sớm kết thúc với việc hòa giải. … Kết luận này được xác nhận qua một số phát triển thị trường. Dầu, nguyên liệu thô bị đe dọa nhiều nhất bởi sự mở rộng của cuộc xung đột, bắt đầu giảm trở lại sau xu hướng tăng và tiếp cận giá trước đó. … Điều tương tự cũng xảy ra với tỷ giá hối đoái đô la: sau đợt tăng ban đầu, đồng bạc xanh bắt đầu giảm trở lại vào thứ Sáu tuần trước.”
Chúng ta đang lọt vào vòng Thế chiến III?
Tờ báo mạng Index tại Hung nhận xét rằng tình trạng leo thang thành một cuộc xung đột toàn cầu không thể loại trừ:
„Các lực lượng Mỹ hiện nay phải tập trung vào Trung Đông, điều này chắc chắn sẽ làm giảm tiềm năng hỗ trợ cho Ukraine và do đó đẩy nhanh sự hao mòn của các lực lượng Ukraine. Đồng thời, Trung Quốc bây giờ sẽ nhìn về Đài Loan theo cách khác, họ biết rằng các nguồn lực của Mỹ bị ràng buộc ở nơi khác, trong khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã vội vã liên lạc với Tehran. Vì vậy, rất có thể những gì chúng ta đang trải qua bây giờ thực sự là thời điểm bùng nổ Thế chiến III“.
Thương mại thế giới không an toàn trước các sự gián đoạn
Tờ báo mãnh Webcafé tại Bungari lưu ý là Iran vẫn có một con át chủ bài quan trọng trong tay của mình:
„Chế độ có thể đi theo một con đường cực đoan và phong tỏa eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/3 thương mại dầu mỏ của thế giới và 1/5 thương mại khí đốt tự nhiên hóa lỏng đi qua. Eo biển Hormuz là một trong những nơi quan trọng nhất trên các đại dương trên thế giới đối với giao thông và thương mại hàng hải. … Đối với Iraq, Kuwait, Bahrain, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đây là lối thâm nhập vào đại dương duy nhất trên thế giới. Iran hiện có lựa chọn ngăn chặn nó và do đó làm gián đoạn nền thương mại thế giới. Không rõ một động thái như vậy sẽ thực sự được xem xét ở mức độ nào ở Tehran, nhưng mối đe dọa đóng cửa eo biển có thể tác động đến giá nhiên liệu trong toàn cầu“.
Sự kết thúc của một kỷ nguyên đang lờ mờ
La Stampa, một nhật báo tại Ý, nhấn mạnh về điều đang bị đe dọa là thành tựu quan trọng của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân năm 1968,
„Nếu Iran rút khỏi hiệp ước, như họ đã đe dọa, đó sẽ không phải là một vi phạm đơn thuần. Nó sẽ là điểm phá vỡ được xác định trước của toàn bộ hệ thống. Việc chuyển đổi từ chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân sang một thế giới trong đó vũ khí hạt nhân được sử dụng như một sự đảm bảo an ninh. Mối nguy hiểm không chỉ ở quả bom hạt nhân Iran. Nó bao gồm thực tế là sau Tehran, các quốc gia khác cũng sẽ tuân theo logic này. Và sự phổ biến vũ khí hạt nhân đó sẽ trở thành bình thường địa chính trị mới. Chúng ta sẽ đi đến cuối một kỷ nguyên. … Trong một thế giới mà việc răn đe được bình thường hóa, giải pháp ngoại giao bị gạt ra ngoài lề và phổ biến vũ khí hạt nhân được hợp lý hóa.“
Quan hệ đối tác của Nga chỉ có trên giấy tờ
Nhà khoa học chính trị Andrei Kortunov viết trên nhật báo Kommersant tại Rumani là ông nhìn thấy Moscow đang thua cuộc trong cuộc xung đột này:
„Nga đã không thể ngăn chặn cuộc tấn công ào ạt của Israel vào một quốc gia mà họ đã ký hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện cách đây 5 tháng. Moscow rõ ràng không sẵn sàng cung cấp hỗ trợ quân sự cho Iran ngoài việc lên án các hành động của Israel. … Rủi ro đối với Moscow chỉ có thể tăng lên trong dài hạn nếu người ta nhận ra rằng mục tiêu chính của Israel không phải là đình chỉ chương trình hạt nhân của Iran hoặc thậm chí là thay đổi hành vi của Iran trong khu vực, mà là sự thay đổi chế độ trong nước“.
Cơ hội cho Thổ Nhĩ Kỳ
Nhà phân tích Ahmet Kasım Han viết trong Yetkin Blog của Thổ là một trật tự mới ở Trung Đông có thể mang lại lợi ích cho Thổ Nhĩ Kỳ,
„Thổ Nhĩ Kỳ đang đi trên một con đường trong một khu vực ngày càng bất ổn. … Nếu Thổ Nhĩ Kỳ chơi đúng ván bài, họ có thể thoát ra khỏi từ nhiều sự hỗn loạn này. Nếu các vấn đề cấu trúc được giải quyết, ngay cả khi chỉ ở một mức độ khiêm tốn, Thổ Nhĩ Kỳ có thể được hưởng lợi từ việc tái cơ cấu sau khủng hoảng. Hãy nghĩ đến chuỗi cung ứng, hành lang năng lượng, liên minh thương mại mới, thương mại và cơ hội đầu tư nước ngoài.“
Một người ăn chay trong thế giới của những kẻ săn mồi
Trên tờ báo mạng ờ Lettland, nhà phân tích Sandis Šrāders cảnh báo là:
„Việc chuyển hướng các nguồn lực của Mỹ sang Trung Đông có thể làm suy yếu nền an ninh trong các khu vực khác. Trung Quốc có thể nắm bắt cơ hội để kiểm soát Đài Loan, nếu sự chú ý và nguồn lực của Mỹ tập trung vào Trung Đông. … Các nước trong khối NATO ở châu Âu giờ đây phải hành động dứt khoát và nhanh chóng hơn. Các căn cứ quân sự mới của Nga ở biên giới Phần Lan không phải là một cử chỉ thân thiện, mà là một dấu hiệu cho thấy Moscow muốn khôi phục ảnh hưởng của mình trong khu vực Liên Xô cũ. Châu Âu đã phớt lờ tình hình an ninh thay đổi trên thế giới quá lâu. … Cuối cùng, châu Âu cũng nên thức tỉnh. Nó giống như là một người ăn chay trong một thế giới nơi những kẻ săn mồi cai trị.“
Sự tất yếu của tình trạng cân bằng
Nhật báo Naftemporiki tại Hy Lạp tin tưởng là tình hình sẽ không leo thang:
„Cuộc chiến nổ ra giữa các cường quốc mạnh nhất trong khu vực là đau đớn cho cả hai bên, nhưng có vẻ như sẽ không lan rộng, bởi vì mọi người đều nhận ra rằng sự leo thang của cuộc xung đột không gây lợi ích của bất kỳ ai. Họ cũng nhận ra những gì đang bị đe dọa trong một cuộc chiến thảm khốc, không gì khác hơn là sự hủy diệt kinh tế. Ngay cả các lực lượng muốn xoá các quân bài để làm lại trong khu vực cũng nhận ra sự cần thiết là phải cân bằng, bất chấp những tiếng kêu gọi tiêu diệt kẻ thù“.
KIM THEM DO 