Nhóm nghiên cứu Mars*
Đỗ Kim Thêm dịch
Ngay cả với việc tăng 50% ngân sách quốc phòng mà Donald Trump yêu cầu, Liên Âu sẽ còn lâu mới có khả năng quốc phòng để ngăn chặn được tham vọng Nga của Vladimir Putin theo điều kiện của khối NATO.
Lệnh ngừng bắn ở Gaza và việc thả ba mươi ba con tin Israel sẽ chỉ là „phần đầu“ cho bộ phim bom tấn năm 2025 do Donald Trump sản xuất: „cách tôi áp đặt nền hòa bình và lợi ích của Mỹ lên phần còn lại của thế giới„. Kịch bản vẫn chưa được tiết lộ, nhưng sẽ không có bất ngờ lớn: đình chiến ở Ukraine, sự trở lại của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (International Atomic Energy Agency, IAEA) cho Iran, sự hồi sinh của „Hiệp định Abraham“ ở Trung Đông, các cuộc đàm phán hòa bình Liên Triều, giải quyết vấn đề Kashmir của Ấn Độ – Pakistan, một hội nghị các bờ biển Bắc Cực.
Tình trạng bất trắc về số phận của Đài Loan: nền dân chủ Trung Quốc đã hy sinh trên bàn thờ của một sự hòa giải tuyệt vời với Bắc Kinh hay ngược lại, tập trung nỗ lực chiến tranh của Mỹ ở eo biển Formosa? Châu Phi (đặc biệt là Sudan và Cộng hòa Dân chủ Congo) cũng nên là sự vắng mặt lớn trong kịch bản, bởi vì nhìn từ Mar-a-Lago, „ai quan tâm?“
Châu Âu phải tài trợ cho việc tái thiết Ukraine
Đó là những gì mà bộ phim sẽ trình chiếu. Những gì sẽ bị cắt trong khi biên tập là các hậu quả đối với các địa điểm quay. Và đặc biệt là ở châu Âu, để „giải quyết“ vấn đề Ukraine. Bất cứ điều gì xảy ra, nước Mỹ của Trump sẽ rút ra khỏi châu Âu và người châu Âu sẽ phải trả giá cho thỏa thuận đình chiến ở Ukraine, bao gồm cả việc tái thiết và đảm bảo an ninh. Rốt cuộc, chẳng phải cuộc cách mạng Maidan năm 2014 là một cái cớ cho việc sáp nhập Crimea và ly khai Donbass, nó được sinh ra từ những lời hứa của Brussels, nếu như Kiev gia nhập theo phe phương Tây? Theo tinh thần tự nguyện, Ukraine thoát ra khỏi đế chế Nga để gia nhập đế chế phương Tây và phải trả bẳng bất cứ giá nào! Trong suy nghĩ của Trump (và hãy thừa nhận rằng ông ấy có tính thuần lý về phía mình), sự hội nhập của Ukraine, ngay cả khi không có 20% lãnh thổ và 30% dân số, vẫn là một thỏa thuận tốt cho người châu Âu, mà Đức dẫn đầu. Vì vậy, châu Âu phải chi tiền!
Antonio Costa, tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu, đã mời các thành viên nổi tiếng của nhóm các nguyên thủ quốc gia và chính phủ này tham dự một cuộc họp không chính thức tại Brussels vào ngày 3 tháng 2 để suy ngẫm về vấn đề quốc phòng cho châu Âu. Cho đến nay, tên tuổi của Costa được gắn liền với một con tàu đắm; chúng ta hãy hy vọng đó không phải là một điềm xấu. Trong mọi trường hợp, sáng kiến này xứng đáng được hoan nghênh, đặc biệt là khi lời mời cẩn thận nhắc lại rằng „các quốc gia thành viên sẽ luôn chịu trách nhiệm về lực lượng vũ trang của họ“.
Đối với Chủ tịch Hội đồng châu Âu, đó là vấn đề chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh truyền thống vào tháng 6 tới, bao gồm việc „quốc phòng“ như một chuyện ưu tiên. Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh châu Âu này sẽ gần như trùng với hội nghị mà Liên minh phòng thủ Bắc Đại Tây Dương (NATO) dự trù tổ chức tại Hà Lan. Không có sự trùng hợp ngẫu nhiên trong việc này. Đối với các quốc gia thành viên thuộc khối NATO và Liên Âu, đây sẽ là một vấn đề gửi một „tín hiệu mạnh mẽ“ để đáp trả Donald Trump, để tránh một cuộc tranh cãi về mặt chiến lược xuyên Đại Tây Dương thảm khốc khi đối mặt với mối đe dọa của Nga, và trên hết là để hạn chế hậu quả của cuộc thương chiến mà chính quyền mới của Mỹ quyết tâm phát động để tái cân bằng cán cân thương mại với Liên Âu.
Xoa dịu cơn giận của ông thần Donald
Tình trạng khẩn cấp được báo động toàn diện. Người châu Âu có bốn tháng để khởi thảo một phản ứng có thể chấp nhận được đối với tất cả các phe phái. Trong khi đó, „động cơ Pháp – Đức“ đang bế tắc, với hai nền kinh tế lớn nhất của khối đang (hoặc gần như) suy thoái và hệ thống chính trị của họ đang trong cơn khủng hoảng trong mối đe dọa của một làn sóng dân túy chưa từng có. Điều này đủ để nói rằng trong khi ở Berlin và Paris, chúng ta sẽ nhìn lại căn gốc vấn đề của nhau trong khi hối tiếc về những ngày xưa huy hoàng, khi chúng ta có thể phủ nhận thực tế là được Mỹ bao che bằng chiếc ô dù an ninh, những người châu Âu khác sẽ tiến lên mà không có chúng ta, nghĩa là chống lại chúng ta, chống lại lợi ích của chúng ta, với mối quan tâm duy nhất là xoa dịu cơn giận của ông thần Donald, một kẻ cứu rỗi thực sự của vở kịch mà bức màn đã được mở lên vào ngày 20 tháng Giêng.
Nếu chúng ta ở thành phố Cannes (nơi liên hoan phim, không phải chiến trường thời cổ đại), giải cọ vàng về tinh thần vô trách nhiệm sẽ được trao cho Liên Âu, cho tất cả các công việc trong mười hai năm qua. Bằng cách muốn thúc đẩy logic của mình về việc hội nhập các thành viên mới bằng mọi giá mặc dù cuộc khủng hoảng đồng euro chưa được giải quyết, Liên minh đã đẩy châu Âu vào một cảnh bế tắc chiến lược mà người ta không nhìn ra lối thoát. Không thể giữ lời hứa với Ukraine, họ hiện đang trêu chọc „Balkan Six: Albania, Bosnia và Herzegovina, Kosovo, Bắc Macedonia, Montenegro và Serbia bởi các triển vọng hội nhập chưa chung quyết.
Các biên giới trở thành tiền tuyến
Cho đến nay, cạnh sườn phía đông của châu Âu vẫn chạy dọc theo eo đất Đông Âu từ Baltic cho đến Biển Đen; cạnh sườn phía đông của Chiến tranh Lạnh mới bây giờ đi xuống từ biển Barents đến Địa Trung Hải! Chúng ta có nên vui mừng về điều này không? Trên hết, người châu Âu có lường trước được sự thay đổi chiến lược chủ yếu này không? Đặt câu hỏi là trả lời nó. Trong khi tuyến phòng thủ chạy từ Baltic cho đến Ba Lan có vẻ vững chắc, thì việc bao phủ sườn đông nam của châu Âu dường như mong manh hơn nhiều. Đây chắc chắn là nơi Điện Kremlin sẽ tập trung nỗ lực của mình“
Trong quá khứ, có thể nói về châu Âu rằng đó là một ý tưởng không có các biên giới. Ngày nay, biên giới đang trở thành mặt trận, và châu Âu không còn ý tưởng nữa. Có vẻ như nó được điều khiển bởi trí tuệ nhân tạo. Giống như Costa Concordia, con tàu trên đường đi sẽ đâm vào các rạn san hô. Và sẽ quá muộn.
Kết quả của việc Mỹ „xoay trục“ sang châu Á (được Obama công bố vào năm 2011), sự mở rộng của Liên Âu và khối NATO về phía đông và nguy cơ chủ yều của nhiều cuộc khủng hoảng đồng thời trên thế giới sẽ buộc mỗi quốc gia châu Âu phải tiếp tục đầu tư „một cách nhanh chóng“ vào thiết bị quốc phòng của Mỹ vì những lý do đã được đề ra trong các chuyên mục trước đây của chúng tôi. Ngay cả với mức tăng 50% mà ông chủ mới của Nhà Trắng mong muốn, châu Âu sẽ còn lâu mới có khả năng quốc phòng để ngăn chặn được chủ nghĩa phiêu lưu của Nga theo điều kiện của khối NATO
Giới lãnh đạo rõ ràng tức giận với toán học
Từ một khu vực hoạt động tập trung ở Trung Âu với sự hiện diện mạnh mẽ của Mỹ (35.000 binh sĩ ngày nay), chúng ta (người châu Âu) đã vươt qua bằng cách mở rộng liên tiếp đến cạnh sườn phía đông đối diện với Nga, từ Lapland xuống Địa Trung Hải đã trở thành một „ao xe buýt“, qua „hồ Baltic“ nơi „hồ Baltic“ vẫn còn được bảo vệ khỏi bất kỳ sự xâm lược nào do Nga răn đe, khu vực Kaliningrad vẫn là tiền đồn quan trọng của Moscow trong khu vực cấm bay theo chiến lược chống lại đối phương thâm nhập khu vực bảo vệ bằng cách Anti – Acces Area Denial (A2AD).
Trong khi phân tích về hành quân, vấn đề địa lý luôn được đặt lên hàng đầu. Mặt trận còn tiềm tàng dài hơn 3.000 km và khoảng cách để can thiệp từ Pháp đã tăng từ „500 km, chỉ bằng chiều dài của hai chặng đua xe đạp Tour de France“ lên hơn 1.500 km, đòi hỏi các phương tiện giao thông, can thiệp và tiếp tế chiến lược. Trong hơn ba mươi năm qua, sự mở rộng mà người châu Âu mong muốn.gắn liền với ngân sách và khả năng quân sự giảm rất nhiều (các mô hình giảm hai phần ba với lý do việc chía phần hòa bình) đã làm giảm đáng kể mật độ và phân bố địa lý của các phương tiện của chúng ta để đảm bảo cho việc phòng thủ châu Âu.
Giới lãnh đạo của chúng ta rõ ràng không phải là nhà toán học: bằng cách tính mối tương quan trong việc chia phần hòa bình và sự phân chia (từ một nửa đến hai phần ba) khối lượng lực lượng vũ trang của chúng ta, Pháp và châu Âu nói chung hiện tại không có đủ phương tiện phòng thủ. Kết quả của việc mở rộng về phía đông sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, số lượng các quốc gia châu Âu được bảo vệ đã tăng hơn gấp đôi và chiều dài của vùng rủi ro (với kẻ thù tiềm tàng của chúng ta) đã tăng gấp ba. Bạn phải chịu trách nhiệm về những lựa chọn của mình. Được huấn luyện về khoa Chính trị học, nơi người ta dành thời gian để trả tiền cho chuyện chử nghĩa nghiên cứu, các cơ quan có thẩm quyền của đất nước tin rằng bất kỳ vấn đề nào cũng có thể được giải quyết trong một kế hoạch gồm hai phần và trong một bài thuyết trình kéo dài mười phút.
Nhưng sự thật rất nghiêm khắc: ngăn chặn đối thủ hành động đòi hỏi khả năng phòng thủ, can thiệp từ xa và hậu cần vượt quá khả năng tài chính: chúng ta hãy nhớ lại các ví dụ của năm 1938, 1939 và 1940, nhưng cũng từ năm 1914.
Sự phụ thuộc công nghệ vào Hoa Kỳ
Nên xét qua hai khái niệm: thứ nhất, sự suy giảm mật độ trong bề mặt, trong số đó có khả năng của không phận đối đầu với không phận (máy bay chiến đấu) và địa phận đối đầu với không phận (các địa điểm có tên lửa tầm trung và tầm xa) để đối phó với tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và tên lửa hành trình tầm trung (chúng ta không thể bảo vệ dân chúng và các địa điểm có giá trị gia cao của chúng ta); thứ hai, thiếu („khoảng trống„) có mật độ tuyến tính trong tài nguyên không gian – địa phận trong độ sâu 300 km phía trước tiền tuyến đã được mô tả. Điều hấp dẫn là mọi người đều biết điều này, nhưng không ai quan tâm . . . Điều chủ yếu là phải có một kế hoạch cân bằng. Bạn có nói vô trách nhiệm?
Sau hơn 30 năm sống trong tình trạng ngây thơ, chúng ta không có thời gian để đối phó với một thế giới đang tự tái vũ trang, bởi vì đối với hầu hết các nước châu Âu, điều khoản đoàn kết của NATO ngày càng được gọi là „Điều F35“ (với hợp đồng thuê bao gồm, để phòng thủ đất đối không, hệ thống tên lửa Patriot PAC-3 MSE).
Chúng ta không bao giờ được quên sự cần thiết tuyệt đối đối với người Mỹ để „tránh sự thông đồng giữa các chư hầu và giữ họ trong tình trạng phụ thuộc mà an ninh của họ biện minh; trau dồi sự ngoan ngoãn của các đối tượng được bảo vệ… đểduy trì „tính ưu việt của Hoa Kỳ [một yếu tố] thiết yếu không chỉ đối với mức sống và an ninh của người Mỹ, mà còn cho tương lai của tự do, dân chủ, nền kinh tế mở và trật tự quốc tế.“
Đó không phải là những gì Donald Trump nói vào năm 2025 mà là Zbigniew Brzezinski viết vào năm 1997 trong tác phẩm „The Grand Chessboard. Nước Mỹ và phần còn lại của thế giới.“
Trong tình trạng phụ thuộc về công nghệ hiện tại vào chế độ bảo hộ của Mỹ, về phương diện thực lực, liệu những người châu Âu cam kết có khả năng thoát ra khỏi cơn mộng du không trong vài thập niên không?
Hết phần I
*Nhóm nghiên cứu Mars gồm có khoảng ba mươi nhân vật Pháp có nguồn gốc khác nhau, từ khu vực công, tư và học thuật. Họ phân tích các vấn đề về lợi ích chiến lược liên quan đến ngành công nghiệp quốc phòng và an ninh và các quyết định về công nghệ dựa trên cơ sở chủ quyền của Pháp.
