Đỗ Kim Thêm tuyển dịch
Máy bay trực thăng quân sự đang biểu diễn nhận dịp lễ kỷ niệm Quốc khánh ở Đài Bắc vào ngày 10 tháng 10. (Nguồn ảnh: Chiang Ying-Ying / AP)
(Lời người dịch: Ngày 21 tháng 10, Tổng thống Joe Biden đã có một cam kết liên quan đến an ninh Đài Loan. Khi được hỏi liệu Hoa Kỳ có bảo vệ Đài Loan trong trường hợp bị Trung Quốc tấn công hay không, tổng thống trả lời: „Vâng, chúng tôi có cam kết.“ Trước diễn biến này, các báo chí quốc tế có các nhận định khác nhau và sau đây và các ý kiến tiêu biểu.)
Nhật báo FRANKFURTER RUNDSCHAU của Đức giải thích như sau:
“Tuyên bố hỗ trợ quân sự của Tổng thống Mỹ Biden là một tín hiệu rõ ràng để chận đứng đối với Trung Quốc, nước đang đặt vấn đề về sự độc lập của quốc đảo này.
Trớ trêu thay, Biden, người được coi là thận trọng, lại kết thúc việc cân nhắc ngoại giao. Cũng có những lý do chính trị trong nước cho vấn đề này. Sau khi Afghanistan thất bại, Biden đang tìm cách thể hiện sức mạnh.“
Nhật báo LUDWIGSBURGER KREISZEITUNG của Đức nhận định khác hơn khi cho là:
“Tất nhiên sẽ rất tàn khốc nếu Đài Loan bị Trung Quốc thôn tính. Nhưng Biden không nên chỉ dựa vào quyết tâm quân sự. Trung Quốc chỉ có thể cho phép mình có nền chính trị tàn bạo vì nhiều nước trong khu vực phụ thuộc kinh tế vào đế chế khổng lồ.
Nếu Biden thành công trong việc chỉ ra cho các quốc gia này một giải pháp thay thế bằng một phiên bản mới của hiệp định thương mại tự do, thì điều đó có thể hiệu quả hơn so với việc dùng thanh kiếm quân sự.“
THE DIPLOMAT của Nhật trong bài viết về sự mơ hồ trong chiền luợc của Mỹ (Biden, Taiwan, and Strategic Ambiguity) đã nêu lên tầm quan trong của văn kiện the Taiwan Relations Act (TRA) và phân tích nhu sau:
„…. Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua TRA mà Tổng thống Jimmy Carter đã ký thành luật vào ngày 10 tháng 4 năm 1979.
Ngày nay, TRA, ba Thông cáo chung giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, và một loạt tuyên bố của tổng thống định hướng mối quan hệ của Hoa Kỳ với Đài Loan và Trung Quốc.
Các chuyên gia pháp lý đồng ý rằng, TRA vượt trội hơn tất cả các tài liệu và tuyên bố chính sách khác. Luật thúc đẩy việc duy trì các mối liên kết kinh tế và các mối quan hệ chính trị “không chính thức”.
Tuy nhiên, có lẽ quan trọng nhất là các quy định về an ninh của Đài Loan. Giống như hiệp ước quốc phòng năm 1954 “đã được hoàn thiện”, TRA cung cấp cho tổng thống Hoa Kỳ lựa chọn việc tham chiến để bảo vệ Đài Loan. Nó không chứa một bảo đảm an ninh bọc sắt.
Tuy nhiên, không giống như hiệp ước phòng thủ hỗ tương, TRA không thể bị bãi bỏ bởi một tổng thống, tổng thống phải tìm kiếm sự chấp thuận của Quốc hội để từ bỏ Đài Loan. Luật cũng cung cấp cho chính quyền Hoa Kỳ một lựa chọn để bán vũ khí cho Đài Loan
Đôi khi, Hoa Kỳ thực hiện một số điều chỉnh khiêm tốn trong mối quan hệ với Đài Loan. Một vài trong số này chủ yếu mang tính biểu tượng.
Nhưng một số có ý nghĩa hơn, đặc biệt là tăng cường hỗ trợ của Hoa Kỳ đối với nỗ lực của Đài Loan để có được tiếng nói trong Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đây là một trong những sáng kiến đáng được người Mỹ chú ý. Nhưng bất kỳ thay đổi nào trong cam kết an ninh của Hoa Kỳ đối với Đài Loan rất có thể chứng tỏ sự phá vỡ động lực của tam giác Hoa Kỳ-Trung Quốc-Đài Loan.
Nhiều khả năng trong chính sách hiện tại, mặc dù không rõ ràng và mâu thuẫn, là sẽ tiếp tục phục vụ lợi ích của Mỹ. Như R. Nicolas Burns, người được Biden chọn làm đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc, đã nhận xét trong các phiên điều trần xác nhận, sự mơ hồ chiến lược là “thời gian thử thách” và là “cách thông minh và hiệu quả nhất” để ngăn chặn một cuộc chiến trên eo biển Đài Loan.“
Nhật báo WASHINGTON POST cho rằng trong chiến tranh Đài Loan, Mỹ có rất ít lựa chọn tốt để ngăn chặn Trung Quốc và vai trò của Nhật Bản là quan trọng hơn.
Bài bình luận In Taiwan war game, few good options for U.S. to deter China đề cập mối quan hệ này khi Đài Loan bị thôn tính.
“ … Mỹ cho biết các quan chức Mỹ đã xem xét kỹ lưỡng một cuộc xâm lược toàn diện của Trung Quốc vào Đài Loan có thể trông như thế nào.
Đối với cuộc tập trận này,… một kịch bản có mức độ tương tự như việc Nga xâm lược và sáp nhập Bán đảo Crimea của Ukraine vào năm 2014.
… việc chiếm giữ vùng đất này … sẽ cho phép Trung Quốc đánh giá phản ứng của cộng đồng quốc tế. Vị thế cường quốc kinh tế của Trung Quốc khiến Hoa Kỳ khó có thể trừng phạt Bắc Kinh trên cơ sở cởi mở.
Các nhóm của Hoa Kỳ và Đài Loan đã lặp đi lặp lại các câu hỏi về lập trường của Nhật Bản, cho thấy rằng nếu không có sự hỗ trợ của Nhật Bản, vị thế đàm phán của Hoa Kỳ và Đài Loan đã bị suy yếu.
Trong một cuộc xung đột tiềm tàng, sự thiếu hỗ trợ rõ ràng của Nhật Bản đối với Đài Loan trong bối cảnh này sẽ làm suy yếu các nỗ lực thúc giục Trung Quốc rút quân và có thể tạo tiền lệ cho sự xâm lược không kiểm soát trong tương lai của Trung Quốc trong các tranh chấp lãnh thổ khác, bao gồm cả những tranh chấp trên lãnh thổ Nhật Bản, chẳng hạn như quần đảo Senkaku.”
KIM THEM DO 