Điểm báo quốc tế
Đỗ Kim Thêm tuyển dịch
Sau cuộc họp tại Alaska và Washington, dự kiến của Tổng thống Mỹ Trump là sẽ có một cuộc hoà đàm giữa hai nhà lãnh đạo Ukraine Zelensky và Điện Kremlin Putin trong vòng hai tuần tới.
Theo tin mới nhất từ Moscow cho biết, đề xuất của Trump về cuộc hội nghị này vẫn chưa bị công khai từ chối, nhưng Nga đang tìm cách né tránh, cụ thể là Nga đang đặt ra nhiều điều kiện khó khăn hơn nữa, nhất là tính hợp pháp của Tổng thống Zelensy và sự hiện diện quân đội nước ngoài ở Ukraine là không thể chấp nhận được.
Putin cho biết sẵn sàng hoà đàm với Zelensky, nhưng vấn đề là Zelensky không có thẩm quyền trong việc ký hòa ước vì nhiệm kỳ của Zelensky đã hết hạn vào tháng 5/2024. Tuy nhiên, Zelensky đã nhiều lần lập luận là vì Ukraine có chiến tranh, nên chưa có thể tổ chức cuộc bầu cử tổng thống và việc bỏ phiếu chỉ diển ra sau khi chiến tranh kết thúc.
Các việc đảm bảo an ninh cho Ukraine sau khi chiến tranh kết thúc hiện đang được Nga thảo luận nhưng Nga nhấn mạnh rằng những đảm bảo như vậy chỉ có thể được thực hiện khi có sự tham gia của Nga. Nguyên tắc đảm bảo an ninh tập thể vẫn còn phù hợp, nhưng Nga cáo buộc các quốc gia châu Âu là không quan tâm đến hòa bình bền vững và chỉ cố tạo ra sự cô lập cho Nga. Tuy nhiên, Nga bác bỏ những đảm bảo mà họ không liên quan và quân đội nước ngoài ở Ukraine cũng hoàn toàn không thể chấp nhận được,
Theo Trump, Mỹ đang có kế hoạch tham gia vào việc đảm bảo an ninh quân sự cho Ukraine, có thể cân nhắc việc tham gia của không lực và không có bộ binh. Tuy nhiên, gánh nặng chính sẽ thuộc về châu Âu, bao gồm cả NATO và Đức.
Ngoại trưởng Lavrov đã vạch ra một mô hình hoàn toàn khác việc đảm bảo an ninh quân sự cho Ukraine vào thứ Tư. Năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, đó là Nga, Mỹ, Trung Quốc, Pháp và Anh, tất cả nên đứng ra đảm bảo an ninh cho Ukraine.
Nhìn chung trong toàn cảnh, giới bình luận quốc tế tỏ ra nghi ngờ về triễn vọng của cuộc hoà đàm này vì nhiều lý do khác nhau. Sau đây là phần tuyển dịch các bình luận của báo giới quốc tế.
NEUE ZÜRCHER ZEITUNG từ Thuỵ Sĩ nhận định liệu là cuộc họp khó có thực sự diễn ra với cáclý do:
„Vấn đề đặt ra là Putin có thể chịu được áp lực của Mỹ đến mức nào và vịệc trì hoãn thêm một cuộc họp như vậy mà không khiến Trump tức giận. Putin cũng có thể đồng ý trong hy vọng để cho Trump thấy rằng các cuộc đàm phán với Zelensky là không thể. Trước cũng như sau, điều vẫn chưa rõ là những hy vọng lớn lao về một giải pháp hòa bình sớm nên được nuôi dưỡng từ điều gì – khi các quan điểm còn quá xa nhau.
Tờ báo Nga NESAWISSIMAJA GASETA bình luận triển vọng này khác hẳn vì thực tế cho thấy là:
„Cho đến nay, Moscow không đưa ra lý do gì để tin rằng là cuộc họp sẽ diễn ra. Chỉ có những dấu hiệu cho thấy Anh và EU sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga nếu không có các cuộc đàm phán. Điều này làm giảm xác suất có thể xảy ra một cuộc họp như vậy. Điện Kremlin không thích các cuộc đàm phán dưới áp lực“.
Nhà bình luận trên tờ Wall Street Journal của New York có nhiều ý kiến chi tiết hơn như sau:
„Một cuộc đàm phán thất bại giữa Nga và Ukraine sẽ làm tổn hại đến thanh danh của Trump như một nhà đàm phán vĩ đại. Nó sẽ đặt đảng Cộng hòa vào thế phòng thủ – cùng với những thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Thế giới sẽ đặt câu hỏi về vai trò lãnh đạo của Mỹ; kẻ thù của chúng ta sẽ mạnh dạn. Trump có thể kết thúc cuộc chiến này bằng cách làm điều mà Putin sợ nhất: từ chối sự tâng bốc và yêu cầu của nhà độc tài Nga và khăng khăng rằng ông phải đạt được một thỏa thuận công bằng. Nhưng không chỉ đảng Cộng hòa hy vọng rằng bậc thầy của các cuộc đàm phán sẽ thành công. Mọi người ở phương Tây đều nín thở“.
Tờ báo Ý CORRIERE DELLA SERA từ Milan nhấn mạnh các ý kiến như sau:
„Putin không hài lòng, Putin không thể thoát ra khỏi cuộc chiến. Trên hết, Putin sẽ phản đối bất kỳ hình thức đảm bảo an ninh nào cho Ukraine. Putin sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để kéo dài ‚các cuộc đàm phán hòa bình‘ sau khi rút ra sự nhượng bộ xảo quyệt nhất từ ông Trump rằng không cần ngừng bắn trong thời gian chờ đợi“.
Tờ báo từ. Đài Loan LIANHE BAO cân nhắc đến tình trạng nguy hiểm cho đất nước của họ khi nhận định rằng:
„Hòa bình ở Ukraine dường như đang trở nên gần gũi hơn sau cuộc gặp giữa Trump và Putin. Chắc chắn, Ukraine sẽ phải nhượng lại các vùng lãnh thổ mà họ đã mất. Đối với Đài Loan, vấn đề hiện nay là liệu Mỹ có sử dụng các nguồn lực đã được giải phóng để bắt đầu một cuộc chiến tranh nóng mới bên cạnh cuộc chiến công nghệ và thương mại đã có với Trung Quốc không?“.
Tờ KATHIMERINI từ Athens phân tích là những năm 2020 có thể sẽ đi vào lịch sử như một bước ngoặt khi phân tích như sau:
„Nhiệm kỳ thứ hai của Trump và thực tế là Putin đã bắt đầu một cuộc chiến vô cớ chống lại Ukraine cho thấy những điều sau: Chỉ là mơ tưởng rằng nền dân chủ có thể mắc sai lầm, nhưng cuối cùng lại tìm ra giải pháp đúng đắn. Bởi vì Trump và Putin đang bãi bỏ khái niệm về công lý và cho thấy rằng điều duy nhất quan trọng là ý chí của những người có quyền lực“.
