Điểm báo châu Âu
Đỗ Kim Thêm tuyển dịch
Báo chí quốc tế và Đức ngữ đã có những nhận định khác nhau về thoả thuận thuế quan giũa EU và Hoa Kỳ. Báo chí khắp châu Âu cũng đồng loạt lên tiếng. Sau đây là phần tuyển dịch các bài bình luận:
Thoát khỏi một tình trạng nguy hiểm
Châu Âu có rất ít môi trường hoạt động trong các cuộc đàm phán, Český rozhlas, một nhật báo mạng tại Tiệp, nhận định là
„Có vẻ như cả châu Âu và Nhật Bản, và có lẽ thậm chí không phải là một phần lớn của thế giới còn lại chưa thể ký kết thỏa thuận với Mỹ, họ đều không phải là những đối tác bình đẳng có thể đáp ứng những yêu cầu tương tự. Rõ ràng là ngoại trừ Trung Quốc, nơi mà thỏa thuận cuối cùng vẫn đang được thực hiện và các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra. Cuộc thương chiến đang diễn ra sôi nổi và châu Âu đang bắt đầu tránh được nhẹ nhàng. Các nhà sản xuất và xuất khẩu châu Âu sẽ khó được hưởng lợi từ thỏa thuận. Trong một thế giới ổn định, chính sách thuế quan không thay đổi hàng ngày, vì vậy thuế quan của Mỹ trở thành thực tế mới“.
Một chiến thắng không đáng công cho Hoa Kỳ
Trong cuộc giằng co, chiến thắng của Hoa Kỳ còn lâu mới thấy rõ ràng như vậy, nhật báo Pháp Les Echos kết luận là
„Chủ tịch Ủy ban khó có thể chờ đợi nhiều hơn nữa. Và tốt hơn hết là nên dừng cuộc đua vượt trội do Toà Bạch Ốc công bố. … Mặc dù một số mơ hồ vẫn cần được giải quyết, nhưng Brussels sẽ nhận được sự đảm bảo để đổi lấy các lĩnh vực chính (ô tô, hàng không, rượu mạnh) và tái khẳng định các nguyên tắc quản lý của mình, đặc biệt là trong lĩnh vực kỹ thuật số. … Hơn nữa, ‚chiến thắng‘ của Mỹ phải được tương đối hoá, bởi vì người ta không bao giờ được quên rằng tất cả mọi người đều thua trong trò chơi thuộc về chính sách bảo hộ này – bao gồm cả Mỹ, nước sẽ trả giá cho tăng thu ngân sách trong ngắn hạn của mình với lạm phát bổ sung và tăng trưởng thấp hơn.“
Mở cửa thị trường ở các châu lục khác
May mắn thay, nền kinh tế châu Âu không chỉ phụ thuộc vào Mỹ, nhật báo Sydsvenskan tại Thuỵ Điển nhấn mạnh:
„EU bây giờ phải ký kết các hiệp định thương mại tối ưu – với các đối tác mà họ tin tưởng rằng thương mại tự do với EU là xứng đáng. … EU đã thực hiện một bước tương ứng vào tháng 12 năm ngoái với thỏa thuận Mercosur về việc mở rộng thương mại với Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. Thị trường xuất khẩu này đã chiếm hơn 750.000 việc làm ở EU, chủ yếu trong ngành công nghiệp ô tô và sản xuất. Thương mại tự do có thể tạo ra nhiều việc làm hơn và cho phép các doanh nghiệp phát triển. Và vì vậy châu Âu có thể trở nên giàu có hơn – hoàn toàn độc lập với những người cai trị trong Toà Bạch Ốc.“
Cam kết của EU về việc mua dầu, khí đốt và nhiên liệu hạt nhân từ Mỹ với giá ít nhất 750 tỷ đô la trong ba năm dường như không thực tế đối với Sega, một trang mạng tại Bulgary:
„Kế hoạch cho các thương vụ năng lượng lớn nghe có vẻ như một giấc mơ viển vông. EU không thể nhập khẩu nhiều và các doanh nghiệp Mỹ cũng không thể sản xuất nhiều như vậy. Ngay cả khi đạt được, nó sẽ làm gián đoạn nghiêm trọng các dòng năng lượng ở các nơi khác trên thế giới. Các chuyên gia năng lượng đã nhanh chóng tính toán rằng EU sẽ mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng, dầu và than đá trị giá 64,55 tỷ đô la từ Mỹ vào năm 2024. Đó chỉ là một phần tư so với các giao dịch mua hàng năm trị giá 250 tỷ đô la mà von der Leyen hứa hẹn“.
EU không được từ bỏ tiềm năng với tư cách là một tác nhân quốc tế quan trọng El País, một nhật báo Tây Ban Nha tin tưởng là:
„‚Thỏa thuận‘ cho thấy các điểm yếu về địa chính trị của châu Âu, như đã được thể hiện ở Ukraine và Trung Đông. Và châu Âu không còn sử dụng sức mạnh kinh tế của mình nữa. … Châu Âu không đành cam chịu tình trạng vô nghĩa hoặc chấp nhận sự khinh miệt của Trump đối với chủ thuyết đa phương. Châu Âu phải đảo ngược thỏa thuận này, mà tốt nhất là cá điều xấu xa nhỏ nhặt hơn. Nếu không, châu Âu sẽ từ bỏ cốt lõi của dự án châu Âu và tiềm năng trở thành một tác nhân quốc tế mạnh mẽ: một Liên minh cảm thấy có trách nhiệm cam kết với một trật tự thế giới dựa trên luật lệ – bao gồm cả các quy tắc thương mại“.
Nhờ sự chia tay với EU, London đã có thể ký kết thỏa thuận của riêng mình và tốt hơn với Mỹ so với Brussels, The Times, nhật báo Anh tỏ ra vui mừng khi cho là :
„Trong khi EU phải đối mặt với mức thuế chung là 15%, thì đối với Vương quốc Anh là 10%. Trump đang áp thuế 50% đối với thép và nhôm đối với hàng nhập khẩu từ EU – gấp đôi so với hàng nhập khẩu từ Anh. … Lý do chính cho sự khác biệt này có thể là do Vương quốc Anh không còn ở trong EU. Nhờ sự linh hoạt trong việc định hình chính sách thương mại của riêng mình, London đã có thể hành động nhanh hơn Brussels để bảo vệ lợi ích của mình“.
Không phải là một thỏa thuận công bằng, Corriere della Sera, nhật báo Ý tin tưởng là:
„EU đang phải trả giá đắt cho ’sự ổn định‘ trong quan hệ với Mỹ. … Về cơ bản, đây là một thỏa thuận chính trị: EU không muốn có một cuộc xung đột trực diện với Mỹ. Trong thời kỳ trước Trump, mức thuế trung bình do cơ quan hải quan Mỹ đánh đối với hàng hóa châu Âu là khoảng 4,8%; bây giờ nó được đặt ở mức 15 %. Con số này gấp ba lần, không có bất kỳ lý do kinh tế thực sự nào, bởi vì không đúng, như Trump tuyên bố, rằng châu Âu đã bóc lột Mỹ trong những năm gần đây“.
15% khó có thể được gọi là một kết quả công bằng, De Standaard, nhật báo tại Bỉ chỉ trích là:
„Trump đánh bạc và thắng cuộc ngoan cố viết lại các quy tắc của trò chơi được đặt ra trong nhiều thập niên đàm phán đa phương. Nếu các quy tắc của trò chơi được tự thay đổi, thì không thể dự đoán được những mức thuế mới này sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với nền kinh tế của Mỹ và EU. Trong thế giới cũ, người tiêu dùng Mỹ sẽ phải trả giá cho việc này: thuế quan thương mại làm cho cuộc sống trở nên đắt đỏ hơn, kìm hãm sự đổi mới và chi phí thịnh vượng. Trong thế giới của Trump, họ làm cho Mỹ giàu hơn với cái giá mà các đối tác thương mại của mình phải trả“.
Tệ hơn là hy vọng, tốt hơn là sợ hãi
EU đã buộc phải cúi đầu trước lời yêu cầu của Trump, NRC, một nhật báo tại Hà Lan bình luận:
„Trong những tuần gần đây, các vết nứt đã trở nên rõ ràng trong mặt trận thống nhất mà EU muốn thể hiện. Các quốc gia sẽ mất rất nhiều trở nên lo lắng, nếu doanh nghiệp của họ phải đối mặt với thuế quan cao, chẳng hạn như Đức và Ý, Những nước khác, đáng chú ý nhất là Pháp, đã chán ngấy với các mối đe dọa và tin rằng EU nên hành động mạnh hơn. Nhìn như vậy, kết quả cũng khiến các nhà ngoại giao châu Âu thở phào nhẹ nhõm. Tệ hơn là hy vọng, tốt hơn là sợ hãi.“
The Irish Times, nhật báo tại Ireland, thở phào nhẹ nhõm khi bình luận là
„Thỏa thuận có một lợi thế lớn. Nó ngăn chặn một cuộc chiến thuế quan sắp xảy ra giữa hai bên, điều này có thể trở nên xấu xí. … Nó có thể đã đến một cuộc trao đổi với một cuộc trả đũa này đến cuộc trả đũa khác. Nhưng bây giờ cuộc giao tranh đã kết thúc và vũ khí thương mại đã đưa trở lại vào vỏ bọ , ít nhất là trong tạm thời. Ireland phụ thuộc nhiều vào đầu tư và thương mại của Mỹ và sẽ đặc biệt dễ bị tổn thương trong trường hợp xảy ra thương chiến. Trong trường hợp như vậy, các doanh nghiệp khổ lồ về công nghệ kỹ thuật số với chi nhánh rộng lớn ở Ireland nói riêng sẽ phải lo sợ những hậu quả tiêu cực“.
