Bình luận của báo chí quốc tế
Đỗ Kim Thêm dịch
Donald Trump đã thực hiện nghiêm túc lời đe dọa khi vận động tranh cử: Từ đầu tháng 4, Mỹ sẽ áp thuế 25% đối với ô tô nhập khẩu và phụ tùng ô tô. Khi thực thi, Trump không những muốn tăng doanh thu cho ngân sách mà còn củng cố ngành công nghiệp ô tô trong nước và tạo việc làm bằng cách các nhà sản xuất ô tô nước ngoài mở các địa điểm tại Hoa Kỳ. Các nhà bình luận nghi ngờ tính toán này.
Chính sách kinh tế phản tác dụng
Trump đang mắc sai lầm trong suy nghĩ, nhà kinh tế học Nathalie Janson lưu ý trên La Tribune, tuần báo Pháp:
„Vì Mỹ xuất khẩu tiền tệ và chứng khoán của mình, nên phải nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ để đổi lại. Do đó, việc thâm hụt thương mại của Mỹ không phải là kết quả của sự suy giảm trong ngành công nghiệp Mỹ mà là kết quả của sự chuyên môn hóa cực kỳ trong lĩnh vực tài chính. … Thật đáng tiếc khi Donald Trump không hiểu rằng việc thâm hụt thương mại của Mỹ là điều kiện để Mỹ trở nên ‚vĩ đại trở lại‘. Nó cho phép người tiêu dùng Mỹ mua nhiều loại hàng hóa và dịch vụ với giá thấp và là nguồn tài trợ vô tận cho sự đổi mới, đây là chìa khóa cho sự thúc đẩy năng suất và tăng trưởng“.
Người tiêu dùng Mỹ bị bỏ lại phía sau
Hành động này có thể phản tác dụng, nhật báo Ý La Repubblica cũng cảnh báo:
„Nhiều chuyên gia hoài nghi về kết quả, mặc dù Trump đã coi thành công là điều hiển nhiên (‚các nhà sản xuất đang tìm kiếm địa điểm‘) và đã nhận được cam kết đầu tư từ một số công ty như Hyundai. Nhưng biện pháp này có nguy cơ làm tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ vài nghìn đô la cho mỗi chiếc xe và làm gián đoạn chuỗi sản xuất quốc tế phức tạp đã được xây dựng trong nhiều năm bởi các nhà sản xuất, bao gồm cả các nhà sản xuất Mỹ, khiến việc xác định ô tô ’sản xuất tại Mỹ‘ là gì: 60% các bộ phận của một chiếc xe được lắp ráp tại Mỹ đến từ nước ngoài.”
Thanh kiếm của Trump sẽ cùn
Nhật báo Áo Der Standard tìm thấy những từ ngữ rõ ràng cho thuế quan của Trump:
„Điều đó hoàn toàn phóng đại. Và thật ngu ngốc. Cuộc chiến thuế quan sẽ gây hại cho tất cả mọi người, một khi tất cả các chuyên gia đều đồng ý. … Thế giới không còn sẵn sàng chấp nhận sự tống tiền của Trump mà không làm bất cứ điều gì. … Các nhà đầu tư đã thích đầu tư tiền của họ vào châu Âu. Phố Wall đã hoạt động kém hơn đáng kể so với thị trường chứng khoán châu Âu trong năm nay. Điều này liên quan đến chính sách kinh tế và thương mại thất thường của Trump, trong số những thứ khác. Các chuyên gia lo ngại tăng trưởng sẽ sụt giảm. Mặt khác, châu Âu có vẻ dễ đoán hơn – đặc biệt là vì hàng tỷ đô la dự kiến sẽ chảy vào cơ sở hạ tầng và vũ khí. Tại một số thời điểm, ngay cả những thanh kiếm sắc bén nhất của Trump cũng cùn.“
Châu Âu phải tìm kiếm các đối tác thương mại mới
Tuần báo Đức Der Spiegel giải thích cách châu Âu có thể tự vệ:
„Người châu Âu nên phát triển quan hệ với các nước Mỹ khác, chẳng hạn như Mexico và Canada, nơi Washington cũng đang tiến hành một cuộc thương chiến. Và họ không nên sợ hãi khi những kẻ giận dữ trong Nhà Trắng đe dọa trả thù. Điều quan trọng không kém là phải đẩy nhanh các cuộc đàm phán đang diễn ra về các hiệp định thương mại tiếp theo của Liên Âu, với các quốc gia Mercosur ở Nam Mỹ, với Indonesia, với Ấn Độ. Người châu Âu càng dễ dàng chuyển hàng hóa của họ vào các thị trường mới nổi của Nam bán cầu, họ càng sớm có thể đối phó với sự sụt giảm trong kinh doanh của Mỹ“.
Đừng dựa vào Trung Quốc
Ramón Pacheco Pardo, Giáo sư Quan hệ Quốc tế, giải thích trên El País, nhật báo Tây Ban Nha, lý do tại sao Trung Quốc sẽ không can thiệp với tư cách là một đối tác thương mại:
„Người tiêu dùng Trung Quốc thích mua các sản phẩm nội địa. … Ngoài ra, còn có những vấn đề kinh tế. … Tốc độ tăng trưởng hàng năm ước tính là 5%, khác xa so với 10% 20 năm trước. … Chính phủ Trung Quốc muốn các doanh nghiệp của mình thúc đẩy nền kinh tế trong nước. Điều này có tác động tiêu cực đến các khoản đầu tư tiềm năng của Trung Quốc vào châu Âu. … Trung Quốc sẽ tiếp tục xem trọng đối với châu Âu. Nhưng nó sẽ không thay thế Mỹ với tư cách là đối tác thương mại và đầu tư“.
Tập trung vào ngành công nghiệp
Châu Âu không nên hoảng sợ, De Volkskrant, nhật báo Hà Lan, khuyên:
„Kể từ khi Trump nhậm chức, các chỉ số kinh tế quan trọng nhất đã giảm. Do đó, châu Âu có thể hy vọng rằng thực tế cuối cùng sẽ điều chỉnh đường đi. Trump muốn sử dụng sức mạnh của Mỹ ở mức tối đa để làm cho đất nước trở nên mạnh mẽ nhất có thể. Nhưng nếu ngày càng có nhiều quốc gia quay lưng lại với Mỹ về kinh tế và chính trị vì những đặc điểm thất thường, độc đoán của Trump, thì sức mạnh của Mỹ sẽ bị thu hẹp. Thay vì nghĩ đến việc phản ứng với Trump, châu Âu nên tập trung vào ngành công nghiệp và nền kinh tế của chính mình và xem xét làm thế nào để làm cho nó phù hợp với tương lai“.
Hậu quả là lạm phát
Thuế quan nặng nề của Trump chỉ đơn giản là áp đặt các loại thuế mới đối với người Mỹ, La Stampa chế giễu:
„Và loại tồi tệ nhất: Thuế quan trừng phạt nặng nề cho những người Mỹ ít giàu có nhất. Chỉ những người không có vấn đề gì với ngân sách gia đình, họ mới có thể tiếp tục tiêu thụ hàng hóa đã trở nên đắt đỏ hơn. Đó không phải là tất cả: thuế quan tạo ra lạm phát, đây là một loại thuế luỹ thoái khác vì nó ảnh hưởng nhiều nhất đến người nghèo. Công bằng mà nói, Trump nhận thức rõ về hai hậu quả này. Gần đây, Trump đã phải thừa nhận: „Nó sẽ rất đau đớn ngay từ đầu. … Vấn đề là nhu cầu đối với hàng hóa nước ngoài không được giảm để tạo ra doanh thu từ các loại thuế mới, thuế quan“.
Phá vỡ thương mại thế giới theo kế hoạch
Aargauer Zeitung giải thích lối suy nghĩ nằm đằng sau các biện pháp chính sách thương mại cực đoan của Trump:
„Chính quyền Trump tiến hành từ những cân nhắc sau: Các hiệp ước và thể chế Bretton Woods đã trở thành một trở ngại cho tầng lớp trung lưu Mỹ ngày nay. Mỹ không còn được hưởng lợi từ điều này mà bị tận dụng, chủ yếu bởi Liên Âu, Canada, Mexico, Nhật Bản và Hàn Quốc. Để mở ra một ‚kỷ nguyên vàng‘ mới, hệ thống này phải được đập tan và xây dựng một hệ thống mới. Thuế hải quan là cần thiết cho việc này. Nhờ thuế này mà bất kỳ ai muốn hưởng lợi từ thị trường tiêu dùng khổng lồ của Mỹ đều phải trả phí vào cửa. Tốt hơn nữa, Mỹ phải chuyển sản xuất của mình về Mỹ và do đó tạo ra nhiều việc làm và được trả lương cao.“
Chỉ cải cách cơ cấu là không đủ
Châu Âu phải tích cực giải quyết những điểm yếu của mình trước cuộc xung đột kinh tế đang đe doạ, nghị sĩ David Amiel và nhà kinh tế học Shahin Vallée cảnh báo trên Le Monde:
„Cái gọi là cải cách ‚cấu trúc‘ là cần thiết, nhưng chúng sẽ chỉ mang lại kết quả trong trung hạn, trong khi mối đe dọa là ngay lập tức. … Nếu không có sự thúc đẩy đầu tư phù hợp và không có trái phiếu châu Âu cho quốc phòng và đổi mới – tương tự như những gì đã xảy ra trong đại dịch – châu Âu có nguy cơ bị bỏ lại phía sau vĩnh viễn. Mỹ sẽ cố gắng liên kết vấn đề Ukraine với vấn đề thương mại để làm suy yếu và chia rẽ chúng ta hơn nữa. Nhờ thế Châu Âu chỉ mới bắt đầu mở rộng tầm mắt về cấp độ an ninh – nhưng không được nhắm mắt ở cấp độ kinh tế“.
