Đỗ Kim Thêm tuyển dịch
Tờ DE STANDAARD của Bỉ viết: „Nó giống như một âm vang của những lời mà Tổng thống Mỹ Bush đã đáp trả các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001, khi Joe Biden thề với các các hung thủ tấn công Kabul rằng: ‚Chúng tôi sẽ săn lùng các bạn“. Người ta nhận ra trong ánh mắt của Bush đầy kinh hoàng, còn trong đôi mắt của Biden với sự mệt mỏi bi thảm. Sau hai thập kỷ tham chiến ở Iraq và Afghanistan, tất cả những ảo tưởng về những gì Mỹ có thể đạt được với sự thống trị quân sự áp đảo của họ đã tan biến”, DE STANDAARD nhận định từ Brussels.
Bài đăng trong BANGKOK POST của Thái Lan cũng nhìn nhận điều tương tự: “Người Mỹ không được tạo ra để chiếm đóng các quốc gia phong kiến dưới ánh mặt trời thiêu đốt cách nửa vòng trái đất. Ý tưởng cho rằng Iraq và Afghanistan sẽ bị biến thành phiên bản thu nhỏ của nền dân chủ của Jefferson luôn là một tính toán sai lầm ngạo mạn – được thúc đẩy bởi hành vi hung bạo đầy nam tính .“
Tờ ASAHI SHIMBUN của Nhật cũng nhìn về mối đe dọa trả thù từ Washington: “Cũng giống như hồi đó, ngay sau vụ tấn công năm 2001, đa số người Mỹ có thể sẽ ủng hộ hành động trả đũa của chính phủ họ. Một phản ứng quân sự thiển cận như vậy chỉ có thể kích động thêm các cuộc tấn công khủng bố. Quan trọng hơn so với việc rút quân là Biden cuối cùng đã chấm dứt phản ứng dây chuyền tiêu cực kéo dài 20 năm, điều mà những người tiền nhiệm Bush, Obama và Trump đã không làm được. Đó sẽ là cách duy nhất để Biden và Hoa Kỳ lấy lại phẩm giá vốn đã bị tổn thương sâu xa“, ASAHI SHIMBUN từ Tokyo nhận xét.
Theo quan điểm của tờ báo Brazil O GLOBO, các cuộc tấn công và cuộc rút quân trong hỗn loạn một lần nữa cho thấy giới hạn mà Hoa Kỳ đang vấp phải trong cuộc chiến chống khủng bố: “Để đối phó với vụ tấn công 11/9, các hoạt động quân sự đã diễn ra ở Afghanistan và Pakistan, Iraq, Syria và các quốc gia khác khiến hàng trăm nghìn người thiệt mạng, hàng triệu người phải di tản và tiêu pha hàng nghìn tỷ đô la. Mặc dù vậy, các nhóm thánh chiến vẫn là mối đe dọa cho toàn cầu. Sẽ là sai lầm nếu tin rằng không hành động là tốt hơn hoặc không có tiến bộ. Trùm Al-Qaeda Bin Laden, kẻ đứng đầu trong vụ tấn công 11/9, đã chết và mạng lưới khủng bố của hắn chỉ còn là cái bóng của chính mình. Nhưng IS đã hoàn thiện mô hình khủng bố do Bin Laden tạo ra và điều chỉnh nó cho phù hợp với thế giới của điện thoại thông minh và thích ứng với mạng xã hội ”, O GLOBO từ Rio de Janeiro quan sát.
Tờ báo POLITIKEN của Đan Mạch nhấn mạnh: “Trả thù là một chuyện, phòng ngừa là chuyện khác. Việc ngăn chặn các cuộc tấn công trong tương lai sẽ khó khăn hơn. Sau 20 năm tham chiến ở Afghanistan, Mỹ và phương Tây đã mất niềm tin vào việc xây dựng nhà nước. Nhưng giải pháp thay thế không thể là cứ để mọi thứ trôi qua. Dù chúng ta muốn, chúng ta không thể quên Afghanistan và các khu vực khác ở Trung Đông và châu Phi đang nằm trong tay của những kẻ cực đoan Hồi giáo. Nếu không sẽ có nguy cơ bị tấn công khiến chúng ta phải trả giá đắt. Vẫn chưa có câu trả lời cho câu hỏi này, nhưng điều ngu ngốc nhất là nhắm mắt không muốn nhìn thấy thực tại nguy hiểm, ”POLITIKEN đến từ Copenhagen nói.
Tờ báo LIANHE ZAOBAO của Singapore suy nghĩ về tình hình đang ảnh hưởng đến uy tín của Hoa Kỳ trong toàn cầu: “Kế hoạch rút quân Mỹ ra khỏi Afghanistan đã được quyết định dưới thời Tổng thống Obama. Nhưng không ai ngờ chính phủ Biden lại thực hiện một cách bừa bãi và hỗn loạn như vậy. Thậm chí không có một thỏa thuận nào với các đồng minh NATO. Điều này không chỉ gây ra sự bất bình đối với Washington mà còn khiến nghi ngờ về độ tin cậy. Vì vậy, khi nói rằng cường quốc thế giới Mỹ đang xuống dốc từ nay chắc chắn là sai lầm. Bất chấp thất bại ở Afghanistan, Nhà Trắng giờ đây có thể chuyển vấn đề tế nhị cho Nga và Trung Quốc và do đó có thể rảnh tay để tập trung vào những việc khác. ”LIANHE ZAOBAO từ Singapore cũng vậy.
Tờ báo AFTENPOSTEN của Na Uy suy nghĩ về tương lai của Afghanistan: “Bản thân việc Taliban tiếp quản đã đủ bi thảm, và chỉ hai tuần trước, chính họ đã thực hiện các cuộc không kích bằng bom ở Kabul. Nhưng bây giờ chính họ phải chịu trách nhiệm, và IS đã được tuyên bố là kẻ thù của Taliban trong nhiều năm. Nếu cũng có một cuộc nội chiến giữa Taliban, ISIS và các lãnh chúa địa phương, thảm kịch sẽ hoàn hảo và phần còn lại của thế giới sẽ sớm đối mặt với sự gia tăng số lượng người tị nạn, ”AFTENPOSTEN từ Oslo lưu ý.
Tờ báo Tây Ban Nha EL ERIODICO DE CATALUNYA viết: “Thật đạo đức giả khi sự hiện diện của phương Tây ở Afghanistan đang kết thúc bằng một cuộc tấn công khủng bố sau khi cuộc xâm lược bắt đầu 20 năm trước nhằm loại bỏ mối đe dọa khủng bố từ đó. Đây là bằng chứng đau đớn cho thấy nỗ lực này đã thất bại. Nhưng cuộc tấn công cũng là một lời cảnh báo đối với Taliban: chiến thắng chớp nhoáng chống lại kẻ thù đang chạy trốn khác với bảo đảm hòa bình trong một đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh, chủ nghĩa cực đoan và hận thù. Cuộc tấn công được gây ra bởi nhánh ISIS ở Afghanistan, mặc dù có tư tưởng gần gũi, nhưng đã là kẻ thù của Taliban trong nhiều năm. Đây là thực tế mới của Afghanistan ngày nay, ”EL PERIODICO DE CATALUNYA từ Barcelona nói.
Tờ GULF NEWS của Dubai phân tích cấu trúc của Taliban: “Đây là một nhóm cực đoan xảo quyệt và rất thông minh. Do đó, nhiều khả năng Taliban đã quyết định – thay vì đối đầu trực tiếp với phương Tây như những năm 1990 – lần này sẽ đóng vai ‚cảnh sát tốt‘. Sẽ không dễ dàng để họ cắt đứt quan hệ với các nhóm cực đoan khác. Thật vậy, họ có thể trao quyền cho Al Qaeda và ISIS-K. Những nhóm này sẽ là ‚cảnh sát xấu‘ trong chiến lược thông minh mới của Taliban và báo hiệu cho phương Tây: Nếu bạn không thro phe chúng tôi, ’những kẻ cực đoan tốt‘, bạn sẽ đối phó với ’những kẻ cực đoan xấu‘. “ một đoạn trích từ GULF NEWS; tờ báo ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Hậu quả đối với phương Tây cũng là chủ đề của NEUE ZÜRCHER ZEITUNG AM SONNTAG: “Mức độ thiệt hại chính trị mà Tổng thống Mỹ Biden đã ra lệnh rút khỏi Afghanistan gây ra với sự hỗn loạn, đơn phương sẽ chỉ trở nên rõ ràng theo thời gian. Việc rút lui khỏi cuộc chiến đã thua này là chính đáng, sự chống đối của các đồng minh châu Âu sẽ tiếp tục ảnh hưởng trong một thời gian dài. Khi người Mỹ tháo chạy khỏi Afghanistan, các đối tác NATO phải thấy rằng họ không ngã ngũ. Sau 20 năm nỗ lực bình ổn, vốn gây tốn kém về nhân mạng và tiền bạc, người châu Âu biết được từ Biden rằng đảm đương cộng việc này không còn vì lợi ích của Hoa Kỳ, bây giờ người châu Âu sẽ đưa ra kết luận, NZZ AM SONNTAG cho biết.
FRANKFURTER ALLGEMEINE SONNTAGSZEITUNG cũng nhìn nhận điều tương tự: “Vậy có thể rút ra bài học nào từ cuộc khủng hoảng ở Afghanistan? ‚Quyền tự chủ chiến lược‘ đã được thảo luận trong một thời gian. Và cũng đúng là hầu hết các quốc gia châu Âu đang đầu tư nhiều tiền hơn vào quân đội của họ. Các cuộc xung đột của các cường quốc sẽ định hình chính trị thế giới trong vài năm tới – ở đây là sự trỗi dậy và yêu sách mạnh mẽ về quyền lực của Trung Quốc, khi những nghi ngờ về độ tin cậy về sự lạm quyền trước đó có chọn lọc của nước Mỹ đã điều chỉnh. Đã đến lúc Châu Âu trở thành ‚có khả năng chính trị toàn cầu‘ và bắt buộc phải rút ra những kết luận đúng đắn từ kinh nghiệm của Afghanistan. Bởi vì ‚trường hợp Kabul‘ tiếp theo cũng chắc chắn sẽ xảy ra giống như có lời cầu nguyện trong nhà thờ. Sự bất cân xứng về quân sự trong mối quan hệ với Mỹ vẫn còn gây kinh hoàng, đối với cả phương Tây nói chung. Nó không được bền vững về mặt chính trị và do đó người ta cũng không thể tôn trọng điểm này ” F.A.S. nhận xét.
Trong ấn bản trực tuyến, ECONOMIST tại London cũng nghĩ về những bài học từ những chuyển biến ở Afghanistan: “Một trong số đó là những gì xảy ra ở các quốc gia xa xôi, thất bại không chỉ quan trọng đối với những người sống ở đó mà còn đối với phần còn lại của thế giới. Một thảm họa ở Kabul ngày nay có nghĩa là dòng người tị nạn lớn hơn, nhiều cuộc tấn công thánh chiến hơn và nguy cơ lớn hơn là các cuộc nổi dậy Hồi giáo khác sẽ giành được ưu thế.
Một bài học khác là cách tiếp cận thuần túy quân sự để chống lại chủ nghĩa thánh chiến không giải quyết được nguyên nhân của nó. Nếu chính phủ cũ của Afghanistan ít tham nhũng hơn và ít vụng về hơn với các thủ lĩnh bộ lạc, thì có lẽ nó đã được chứng minh là có khả năng phục hồi tốt hơn. Nếu phía bắc của Mozambique, phía nam của Thái Lan, Kashmir hoặc các vùng rộng lớn của Sahel được quản lý tốt hơn, chúng có thể đã không phải là thiên đường cho các chiến binh thánh chiến, ”ECONOMIST giải thích.
