Đỗ Kim Thêm
Trái ngược với mọi nguồn tin được các cơ quan truyền thông quốc tế loan tải trước đây, cuối cùng, tin vui đã đến cho Israel và Palestine. Cuộc xung đột kéo dài trong 11 ngày đã kết thúc khi hai bên đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, kể từ 2 giờ, giờ địa phương. Cộng đồng quốc tế hoan nghênh khi đón nhận tin chiến cuộc kết thúc.
Theo giới quan sát chiến sự từ dải Gaza ghi nhận, khi kết ước bắt đều có hiệu lực, sau hai giờ, không có vi phạm nào mới xảy ra tại ven biển. Từ sáng sớm thứ Sáu, Palestine ngưng tấn công hỏa tiễn vào lãnh thổ Israel và Quân đội Israel cũng dừng không kích. Cả hai bên đều cảnh báo cho nhau, nếu đối phương không tuân thủ, thỏa thuận sẽ mất hiệu lực. Một đại diện của Hamas nói: „Bàn tay của chúng tôi sẽ vẫn ở trên cò súng và sẽ mở rộng khả năng kháng cự.“ Ngoài ra, Israel phải sửa chữa các thiệt hại do vụ đánh bom gây ra, lo bảo vệ nhà thờ Hồi giáo Aksa và chấm dứt việc trục xuất người Palestine ra khỏi khu vực phía Đông Jerusalem.
Theo tin các phóng viên cho biết, lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến leo thang, hàng ngàn người đã xuống đường hoan hô tại Dải Gaza, có nhiều tiếng reo hò và tiếng súng, nhưng thực ra, đó là phát ra do một loại vũ khí tự động. Nhiều người hét to: „Allahu Akbar“ (Đấng Allah vĩ đại). Lời reo mừng này cũng vang lên từ loa của các tháp của các nhà thờ Hồi giáo trong khu vực đông dân cư và bị hoàn toàn cô lập.
Cộng đồng quốc tế hoan nghênh trước tin vui. Trong một bài diễn văn truyền hình vào thứ Năm (giờ địa phương), Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden chào mừng lệnh ngừng bắn như là một „cơ hội thực sự“ cho một tiến trình hòa bình trong khu vực. Biden còn hứa là: „Hoa Kỳ cam kết sẽ làm việc với Liên Hợp Quốc và các định chế quốc tế khác để hỗ trợ nhân đạo nhanh chóng cho người dân Gaza.“
Đồng thời, Biden hứa sẽ „hỗ trợ đầy đủ“ để trang bị cho hệ thống phòng thủ vòm sắt („Iron Dome“) của Israel, vẫn cam kết với quyền tự vệ của Israel trước các cuộc tấn công hỏa tiễn của Hamas và các nhóm khủng bố khác ở Dải Gaza. Tuy nhiên, Mỹ sẽ không hợp tác với Hamas mà Mỹ phân loại là một nhóm khủng bố.
Trong cuộc xung đột gần đây cho thấy là hệ thống phòng thủ Iron Dome đã khiến cho nhiều hỏa tiễn của Hamas trở thành vô hại khi vẫn còn trong không trung. Cho đến nay, Hoa Kỳ đã đóng góp khoảng 1,6 tỷ đô la Mỹ cho chương trình phòng thủ Iron Dome.
Anthony Blinken, Ngoại trưởng Mỹ, tuyên bố sẽ đến khu vực Gaza trong những ngày tới và muốn gặp cả hai bên. Người đồng cấp Anh Dominic Raab cũng đã bình luận về những diễn biến mới nhất là: “sử dụng bạo lực làm mất mát sinh mạng con người trong khu vực là không thể chấp nhận được, chu kỳ này phải được kết thúc.”
Tổng thư ký LHQ Antonio Guteres cũng kêu gọi hai bên nên tuân thủ thỏa thuận, bây giờ là lúc cho vấn đề tái thiết nhanh chóng và nối lại các cuộc đàm phán nghiêm túc.
Theo các nhà ngoại giao cho biết, Ai Cập đã làm trung gian hoà giải giữa hai phe và đề xuất lệnh ngừng bắn. Truyền hình nhà nước Ai Cập cho biết, cuộc hòa giải thành công, khi cuối cùng, hai bên cùng chấp nhận tuân theo.
Ngoài ra, hai phái đoàn Ai Cập sẽ tiếp tục theo dõi việc kiểm soát đình chiến mà nhiệm vụ chính là tôn trọng lệnh ngừng bắn và duy trì các mối quan hệ trong lâu dài.
Cuộc xung đột giữa Israel và Palestine đã leo thang trong những ngày gần đây. Một trong những nguyên nhân chính là mối đe dọa cưỡng bức trục xuất các gia đình của người Palestine ở phía Đông Jerusalem. Sau các cuộc bạo loạn tại Nhà thờ Hồi giáo Aksa, Hamas đã bắn hỏa tiễn từ Dải Gaza vào Israel, và quân đội Israel đã trả đũa bằng các cuộc không kích.
Theo các nguồn tin quân sự của hai phía cho biết, kể từ khi leo thang cuộc chiến, các chiến binh Palestine đã bắn khoảng 4.000 hỏa tiễn vào các khu định cư của Israel. Để trả đũa, không quân Israel đã bắn phá hơn một nghìn mục tiêu ở Gaza.
Các cuộc tấn công lẫn nhau đã giết chết 232 người Palestine ở Dải Gaza và 12 người ở Israel. Đặc biệt là ở bờ biển Địa Trung Hải vốn đã nghèo khó, nay các vụ đánh bom của Israel đã gây thiệt hại nặng nề thêm cho nhà cửa và cơ sở hạ tầng. Việc hỗ trợ để tái thiết là quan trọng, có thể cần được quốc tế theo dõi chặt chẽ, đúng như lời của Biden nói.
